De AI PERMA Model Coach skill voor Claude

Het probleem dat de skill oplost herken je waarschijnlijk. Je voelt je niet lekker in je werk of je week, je legt dat voor aan een AI, en je krijgt een vriendelijke brij terug: zorg goed voor jezelf, plan pauzes, praat erover met iemand. Het klopt allemaal en je hebt er niets aan, want er zit geen structuur onder. Deze skill legt die structuur eronder. Hij hakt welzijn in vijf stukken die elk apart bekeken worden, en pas als alle vijf langs zijn geweest komt de conclusie.

Dat opdelen is niet willekeurig. Het komt uit Flourish van Martin Seligman uit 2011, waarin welzijn niet als één score wordt gezien maar als vijf onafhankelijke dimensies die elk op zichzelf waarde hebben. Iemand kan sterk scoren op betekenis en zwak op relaties, of andersom, en die twee zeggen iets heel anders over wat er zou moeten veranderen. Een gemiddelde verstopt precies het verschil waar je iets aan hebt.

Waar de skill voor bedoeld is: persoonlijke reflectie, coachgesprekken, functioneringsgesprekken en een gesprek over hoe het met een team gaat. Waar hij niet voor bedoeld is staat er net zo duidelijk in: niet diagnosticeren, geen medische adviezen, en bij signalen van ernstige klachten doorverwijzen naar een professional. Dat laatste is de belangrijkste zin in het hele bestand en we komen er in DOC.06 op terug.

Vrije associatie zonder vast kader. Zonder skill springt een gesprek van je slaapritme naar je manager naar je zondagavondgevoel, en aan het eind weet je nog steeds niet wat er nu eigenlijk knelt. Met de skill loopt Claude de vijf dimensies systematisch af, ook de dimensies waar jij zelf niet over begonnen was. Juist daar zit vaak de verrassing.

Oppervlakkige antwoorden zonder doorvragen. Op een vage vraag komt een vaag antwoord. Daarom staan er concrete vragen voorgeschreven, met er expliciet bij: geen vage open vragen. Wanneer heb je voor het laatst iets gedaan puur omdat het fijn aanvoelde, is een andere vraag dan hoe het met je gaat, en levert een ander gesprek op.

Advies voordat het beeld klopt. Eerst vat hij samen wat hij hoort, benoemt hij je sterkste dimensies en je aandachtspunten, en vraagt dan of je dat beeld herkent. Pas als jij bevestigt gaat hij verder naar het plan. Dat scheelt een actieplan voor een probleem dat je niet hebt.

Generiek advies voor alle vijf tegelijk. Het plan gaat over de zwakste een tot twee dimensies, niet over alle vijf. Drie acties voor een dimensie is te doen. Vijftien acties voor vijf dimensies is een lijst die je na drie dagen wegklikt. In diff-vorm, met vragen uit het bestand: wat eruit gaat en wat ervoor terugkomt.

Daarna volgt de aanpak in vier stappen. Stap 1 is de intake en die begint altijd met een open vraag: wat brengt je hier vandaag, of waar wil je meer inzicht in. Stap 2 is de analyse, waarin elke dimensie systematisch langskomt volgens een vast patroon van vier handelingen: twee gerichte vragen stellen, actief luisteren naar de antwoorden, terugspiegelen wat hij hoort, en pas dan door naar de volgende dimensie.

Stap 3 is de synthese: een samenvatting van je sterkste dimensies en je aandachtspunten, de vraag of je dat beeld herkent, en samen een actieplan maken voor de zwakste een tot twee dimensies. Stap 4 is dat plan zelf, met per zwakke dimensie drie concrete en haalbare acties voor de komende twee tot vier weken.

Het meest waardevolle deel van het bestand is een blok met tien vragen, twee per dimensie, die je in FIG.02 letterlijk terugvindt. Daar zit meteen de reden dat een skill van 653 woorden bruikbaarder is dan een lange prompt: de vragen liggen vast, dus je krijgt bij elke sessie hetzelfde gesprek, ook als je de vraag zelf slordig formuleert.

Daarnaast staan er vijftien voorbeeldacties in, drie per dimensie, die het plan concreet maken. Bij positieve emoties gaat het onder meer over dagelijks drie dingen opschrijven waar je dankbaar voor bent en bewuste pauzes nemen zonder scherm. Bij engagement over blokken van negentig minuten voor diep werk en het weghalen van afleiders. Bij relaties over wekelijks bewust aftasten hoe het gaat bij iemand die dicht bij je staat. Bij meaning over je kernwaarden opschrijven en nagaan of je huidige werk daarmee overeenkomt. Bij accomplishment over een doel dat uitdagend maar haalbaar is en het bijhouden van je voortgang.

De toon staat ook vast, in zes regels: empathisch en oordeelvrij, concrete vragen in plaats van vage open vragen, samenvattingen en reflecties gebruiken om te verifiëren, de wetenschappelijke basis benoemen als dat helpt, nooit diagnosticeren of medische adviezen geven, en bij signalen van ernstige klachten doorverwijzen naar een professional. De laatste twee zijn geen stijladvies maar harde grenzen, en ze staan in FIG.04.

Tot slot vier kant en klare prompts. De basisanalyse loopt met je door alle vijf dimensies. De diepteanalyse pakt één dimensie en stelt vijf progressief diepere vragen. De actieplan-prompt vertrekt vanuit scores die jij zelf invult en levert een plan voor vier weken. En de team-prompt past het model toe op een team in plaats van op jezelf. Wil je zelf zo'n bestand leren opzetten, dan staat de opbouw uitgelegd in een SKILL.md schrijven.

En dan wat er niet in staat, want dat hoort er ook bij. Er zit geen meetinstrument in, geen vragenlijst met punten en geen normering. Er staat ook geen uitgewerkte casus in, anders dan bij de langere skills in de bibliotheek. Dit is een kort en strak bestand: de vragen en de volgorde zijn de hele skill. Dat is een eerlijke beperking en tegelijk de reden dat hij zo makkelijk in een team te gebruiken is.

Flourish, Martin Seligman, 2011. Dit is het boek waarin PERMA voor het eerst zo wordt neergezet. De kern is een breuk met zijn eigen eerdere werk: welzijn is niet één ding dat je kunt optellen tot een cijfer, maar vijf onderdelen die elk op zichzelf waarde hebben. Daarom kijkt de skill per dimensie en levert hij geen totaalscore. Wie alleen naar het gemiddelde kijkt, mist precies de dimensie waar iets te winnen valt.

Authentic Happiness, Martin Seligman, 2002. Het oudere boek, uit de begintijd van de positieve psychologie. Het staat in de bronnenlijst omdat je zonder dat vertrekpunt niet ziet waarom Flourish een correctie was. Voor het gebruik van de skill hoef je het niet te lezen, maar het verklaart waarom de nadruk in het model op onafhankelijke dimensies ligt.

Het Positive Psychology Center van de University of Pennsylvania. Het instituut van Seligman zelf, genoemd in het bestand als vindplaats voor achtergrond en onderzoek. Handig als je verder wilt lezen dan de twee boeken.

Eén ding hoort hierbij gezegd, want het staat niet in de skill en het is te belangrijk om weg te laten. Het model wordt in onderzoek en praktijk breed gebruikt, maar dat maakt een gesprek met een AI nog geen meting. Wat je krijgt is een geordend gesprek langs vijf dimensies met een plan aan het eind. Dat is precies zo veel waard als de eerlijkheid van je eigen antwoorden, en niet meer dan dat. Zoek je een model dat de behoeften eronder op volgorde zet, kijk dan naar de Maslow Piramide Coach skill. Gaat het je vooral om richting in plaats van welzijn, dan is de Ikigai Coach skill de betere ingang.

Daarna kies je een van de vier prompts uit het bestand en begin je gewoon. Bewaar de sessie in een project, want de skill komt tot zijn recht als je hem per kwartaal herhaalt en de dimensies naast elkaar kunt leggen. Loop je vast op de installatie, dan staat de stap voor stap uitleg in Claude skills installeren. Meer achtergrond over werken met AI vind je in de kennisbank.

Voor een team gebruikt het bestand een aparte prompt. Je loopt dan dezelfde vijf dimensies af voor de groep. Doe dat met één waarschuwing erbij die niet in de skill staat maar wel klopt: je praat dan over mensen die zelf geen antwoord hebben gegeven. Gebruik de uitkomst als startpunt voor het gesprek met hen, niet als conclusie erover. Voor het gesprek daarna is de Radical Candor Coach skill een logische aanvulling.

Er is één situatie waarin je hem niet moet gebruiken, en die is belangrijker dan alle andere. Als je klachten hebt die langer aanhouden, als je slecht slaapt, als je somber bent of als je het niet meer ziet zitten, dan is dit geen coachvraag. Dat staat er zelf ook in: nooit diagnosticeren, geen medische adviezen, en bij signalen van ernstige klachten doorverwijzen naar een professional. Dat gesprek hoort bij je huisarts of je bedrijfsarts. Een AI die aardig meepraat is dan niet behulpzaam maar vertragend.

En de eerlijkste grens: de skill maakt zichtbaar wat er speelt, hij lost het niet op. Als je engagement laag is omdat je werk niet bij je past, dan komen daar geen negentig minuten diep werk overheen. Wat het model wel doet is de vraag verplaatsen van hoe gaat het naar welke dimensie zit vast, en dat is een vraag waar je iets mee kunt. Loopt het probleem verder dan welzijn en zit het in de richting van je werk, dan is de GROW Coach skill een betere volgende stap.

Komt engagement er bij jou als zwakste dimensie uit, dan is de vervolgvraag waar je aandacht heen lekt. In werk is dat vaak versnippering: te veel losse taken die niemand heeft weggehaald. Daar helpt geen model tegen, daar helpt automatisering tegen. Wil je weten welk terugkerend werk in jouw bedrijf uit handen kan, kijk dan bij AI en automatisatie of leer je team er zelf mee werken via de AI-trainingen. En wil je gewoon doorpraten over wat AI voor je kan doen, dan doen we dat in een gesprek.