De AI Flow State Coach skill voor Claude

Het probleem dat de skill oplost is het gat tussen weten en doen. Iedereen weet inmiddels dat afleiding slecht is voor concentratie. Dat helpt niet, want het is een algemeenheid en jij hebt een specifieke taak, op een specifieke middag, met specifieke mensen om je heen. Hier wordt het wel specifiek. Hij vraagt naar de taak, naar je ervaring ermee, naar de tijd die je hebt, naar wie je kan onderbreken en naar het laatste moment waarop het wél lukte. In dat laatste antwoord zit meestal de aanwijzing. Daarna komt er geen advieslijstje maar een schema met tijden erin, en een eerste handeling die klein genoeg is om niet te kunnen mislukken.

Geschreven is hij voor mensen die met hun aandacht hun geld verdienen: zzp'ers, ontwikkelaars, schrijvers, ontwerpers, adviseurs, studenten, en teamleads die voor een groep hetzelfde willen regelen. Hij is onderdeel van de skill-bibliotheek die we vanuit de dienst AI en automatisatie gratis beschikbaar stellen, zonder account en zonder verkoopmail achteraf.

Een ding moet je vooraf weten, en de skill zegt het zelf ook: flow is geen knop. De omstandigheden zijn regelbaar, de toestand niet. Wat deze skill doet is de kans vergroten door de dingen te regelen die je kunt regelen. Hij belooft je geen flow, hij belooft je geen aantal geconcentreerde uren per week, en hij is geen hulpmiddel bij aanhoudende concentratieklachten. Gaat het gesprek daarheen, dan maakt hij het protocol niet af en verwijst hij naar een huisarts, psycholoog of bedrijfsarts.

Niemand stelt eerst een diagnose. "Ik kan me niet concentreren" is een symptoom, geen oorzaak. Een taak die je vermijdt omdat hij te groot voelt vraagt om iets heel anders dan een taak die je vermijdt omdat hij saai is, en het gangbare advies past maar op een van de twee. Bij een te zware taak helpt opknippen; bij een te lichte taak maakt opknippen het erger, want dan wordt de verveling alleen maar fijnmaziger. Daarom wordt eerst vastgesteld in welk kwadrant je zit, en pas daarna komt er een voorstel.

Het advies gaat over jou en niet over de situatie. Meer discipline, minder scrollen, gewoon beginnen. Dat is geen advies maar een oordeel, en het levert schuldgevoel op in plaats van een sessie. Hij kijkt naar de taak en naar de omstandigheden. In het voorbeeld hierboven is de conclusie niet dat de gebruiker ongedisciplineerd is, maar dat er twee onderbrekingsbronnen naast hem liggen en dat zijn enige geslaagde sessie er een was zonder. Aan zoiets kun je wel wat doen, vanmiddag nog.

De voorwaarden blijven abstract. "Zorg voor een helder doel" is waar en nutteloos. Een helder doel is: aan het eind staan de opening en de fases er, ruw, in eigen woorden. Dat kun je na afloop nakijken. Hetzelfde geldt voor terugkoppeling: niet "zorg voor feedback" maar "na elk blok kijk je of er woorden van de klant zelf in staan". Alle vier de voorwaarden worden zo concreet gemaakt dat je ze kunt afvinken.

De eerste stap is te groot. Dit is het punt waarop de meeste protocollen sneuvelen. "Begin met het hoofdstuk" is geen eerste stap, dat is de hele taak met een vriendelijker woord ervoor. Er geldt hier maar een regel: de eerste handeling kan niet mislukken. Bestand openen en de kop typen, dat is een eerste handeling. En elke sessie krijgt een pauze, want doorwerken tot het af is wordt niet voorgesteld.

In diff-vorm, met regels uit het voorbeeld van de skill: wat eruit gaat en wat ervoor terugkomt.

Niet alleen bij de voor de hand liggende vragen als in flow komen, diep werk of focusblok plannen, maar ook bij verzuchtingen: ik zit de hele dag te schakelen en er komt niks af, ik open het bestand en dan doe ik iets anders, ik durf er niet aan te beginnen want het is te groot, ik werk uren en heb geen idee of ik opschiet. Wie zoiets tegen Claude zegt terwijl de skill is geladen, krijgt hem automatisch. In diezelfde frontmatter staat de grens: de skill is er niet voor het stellen of bevestigen van een diagnose, en niet om prestatiedoelen af te dwingen bij anderen.

De kern is een werkwijze van vijf stappen, en er wordt er geen overgeslagen. Stap 1 is uitvragen: welke taak, hoe ervaren je erin bent, hoeveel tijd je hebt, waar je werkt en wat er de vorige keer misging, en dat in hooguit drie vragen tegelijk. Stap 2 is de diagnose: de taak wordt in het kwadrant geplaatst, in maximaal vijf zinnen, met de vermelding waarop de diagnose is gebaseerd, namelijk jouw eigen woorden. Zit de klacht duidelijk buiten het bereik van dit model, dan stopt de skill daar en verwijst hij door.

Stap 3 is bijstellen, en dat gaat per kwadrant anders. Bij een te zware taak knipt de skill hem op tot de eerste stap binnen tien minuten te doen is, en stelt hij een ruwe eerste versie voor in plaats van het eindresultaat. Bij een te lichte taak gaat de lat omhoog met een tijdslimiet, een hogere eis of een andere werkwijze. Zijn uitdaging en vaardigheid allebei laag, dan komt eerst de vraag waarom deze taak er eigenlijk is, want opknippen is dan zinloos. Stap 4 vult de vier voorwaarden in en stap 5 zet het geheel om in een schema met tijden.

Er lopen vier vaste regels door alle stappen heen. De blokduur komt van jou en niet van de skill: vraag je om advies, dan krijg je een bandbreedte met de reden erbij en de opmerking dat dit per persoon en per taak verschilt. Elke sessie krijgt een pauze. De eerste handeling is altijd zo klein dat hij niet kan mislukken. En wat je niet hebt verteld, wordt niet ingevuld maar gemarkeerd als [INVULLEN].

Het outputformat ligt vast in zeven delen: diagnose, bijstelling, de vier voorwaarden ingevuld, het sessieschema met tijden, de eerste handeling, de afsluiting met drie evaluatievragen, en tot slot notities voor de gebruiker met de aannames die in het protocol zitten en de plek waar het schema waarschijnlijk breekt. Dat laatste blok wordt nooit weggelaten, en dat is wat de skill onderscheidt van een lijstje tips: hij benoemt zijn eigen zwakke plek voordat de sessie dat doet. Het bestand sluit af met een bronnenlijst van zeven titels, van Csikszentmihalyi tot Zeigarnik.

Flow komt van Mihaly Csikszentmihalyi. De Hongaars-Amerikaanse psycholoog onderzocht vanaf de jaren zestig wat mensen deden en voelden op willekeurige momenten van de dag, met een methode waarbij deelnemers op onaangekondigde piepjes noteerden waar ze mee bezig waren. In 1975 verscheen Beyond Boredom and Anxiety, in 1990 het boek Flow: The Psychology of Optimal Experience, en in 1997 Finding Flow, dat de theorie naar alledaags werk vertaalt. De omschrijving die de skill aanhoudt komt uit 1990: de toestand waarin iemand zo opgaat in een activiteit dat niets anders er nog toe lijkt te doen.

Bewust gebruikt hij maar een deel van die theorie. Csikszentmihalyi noemt een reeks kenmerken van flow-ervaringen, en een deel daarvan is een gevolg dat je niet kunt regelen: het vervormde tijdsbesef, het verdwijnen van zelfbewustzijn, de ervaring dat de activiteit zichzelf beloont. Die kenmerken laat de skill met rust, want er valt niets aan te sturen. Wat overblijft zijn de vier voorwaarden uit FIG.03, die je wel vooraf kunt inrichten. Jeanne Nakamura en Csikszentmihalyi ordenden die kenmerken later opnieuw in een hoofdstuk uit 2002, en die ordening is de reden dat de skill precies deze vier aanhoudt.

De lat verhogen komt uit het werk van Anders Ericsson. Zijn onderzoek uit 1993 met Ralf Krampe en Clemens Tesch-Romer beschrijft doelgericht oefenen: vooruitgang komt van werken aan de rand van je kunnen, met terugkoppeling erbij. Dezelfde beweging dus als het bijstellen in het verveling-kwadrant. Wie die kant op wil, met een oefenprogramma in plaats van een enkele sessie, kan verder bij de Feynman Techniek Coach skill en de Growth Mindset Coach skill.

Het blok plannen komt van Cal Newport, het afsluiten van Bluma Zeigarnik. Newport beschrijft in Deep Work uit 2016 waarom geconcentreerd werk een blok vraagt dat je vooraf inplant en niet een gaatje dat toevallig overblijft. En Zeigarnik onderzocht in 1927 waarom onafgemaakte taken beter in het geheugen blijven hangen dan afgemaakte, wat verklaart waarom het helpt om een sessie te sluiten op een punt waar de volgende handeling al vaststaat. Beide zitten in stap 5 van de skill verwerkt.

Ook zonder de skill te installeren kun je met deze principes je middag anders inrichten: stel eerst vast of de taak te zwaar of te licht is, maak de vier voorwaarden concreet in plaats van goedbedoeld, en kies een eerste handeling die niet kan mislukken.

Daarna is het gebruik simpel: beschrijf de taak die je uitstelt, zeg hoe ervaren je erin bent en hoeveel tijd je hebt. Noem ook het laatste moment waarop het wél lukte, want daar zit meestal de aanwijzing. Wil je zelf zo'n instructiebestand leren schrijven, bijvoorbeeld voor een werkwijze die alleen bij jou past, dan legt een SKILL.md schrijven uit hoe de frontmatter en de opbouw werken. De bredere uitleg over werken met AI vind je in de kennisbank.

Bij terugkerend werk bouw je het protocol een keer en hergebruik je het, met alleen het doel per keer aangepast. Voor een team vult hij de vier voorwaarden op groepsniveau in: een gedeeld doel, een zichtbaar teken van voortgang, een afgesproken overlegvrij blok en een duidelijke eerste stap per persoon. Individueel blijft de diagnose wel, want uitdaging en vaardigheid verschillen per persoon.

Er zijn ook situaties waarin je hem beter laat liggen. De belangrijkste is de eerlijkste: als het gesprek eigenlijk over uitputting, somberheid of aanhoudende klachten gaat, maakt de skill het protocol niet af. Geen voorbehoud in kleine lettertjes dus, maar een instructie in het bestand zelf. Een tweede grens: als je te veel taken hebt en niet weet welke eerst moet, is dit niet de skill die je nodig hebt. Een timer, een blokkeerapp of nog een strakker schema lossen dat niet op. Dan gaat het om ordenen en niet om concentreren, en zijn de Eisenhower Matrix Coach skill of de Getting Things Done Coach skill de logische eerste stap.

Nog een eerlijke grens: de skill regelt je omstandigheden, niet je agenda. Als je beste uren structureel opgaan aan overleg, dan komt er uit dit protocol niets nuttigs, want er is niets om in te delen. Dat is dan geen focusprobleem maar een planningsprobleem, en dat los je op met de mensen die die overleggen plannen. En als de taak zelf niet deugt, bijvoorbeeld omdat niemand weet waarom hij er is, dan is het antwoord van de skill niet een schema maar een vraag terug.

Het tweede blok krimpt pas als er werk uit je handen gaat. Dat is wat een AI-medewerker doet: het voorbereidende werk ligt klaar voordat jij achter je scherm zit, en een mens geeft akkoord voordat er iets naar buiten gaat. Loop je vooral vast op het steeds opnieuw aanleveren van context, dan is Jarvis de veel goedkopere route, vanaf 9 euro per maand inclusief btw.