De AI Fogg Gedragsmodel Coach skill voor Claude

Het model erachter komt van BJ Fogg, oprichter van het Behavior Design Lab op Stanford University. De kern is een formule van drie letters: B = MAP. Gedrag ontstaat alleen wanneer Motivation, Ability en Prompt op hetzelfde moment samenkomen. Wil iemand het wel maar is het te moeilijk, dan gebeurt het niet. Is het makkelijk en wil iemand het, maar komt er nooit een signaal op het juiste moment, dan gebeurt het ook niet. Ontbreekt er een van de drie, dan blijft het gedrag uit, hoe goed het idee erachter ook is.

Twee bronnen staan er in het bestand bij genoemd: het paper A Behavior Model for Persuasive Design uit 2009, gepresenteerd op de Persuasive-conferentie in Claremont, Californie, en het boek Tiny Habits uit 2019.

Waarom is dat nuttig voor een AI-assistent? Omdat een gedragsvraag zonder model bijna altijd hetzelfde antwoord krijgt. Vraag een willekeurige chatbot waarom niemand je nieuwe functie gebruikt, en je krijgt een lijst met suggesties: communiceer duidelijker, laat de waarde zien, stuur een herinnering, maak het aantrekkelijker. Dat is geen diagnose, dat is een greep uit de la. Deze skill dwingt een andere route af. Eerst wordt het gedrag zo concreet gemaakt dat je het kunt zien gebeuren, in de vorm wie doet wat op welk moment. Daarna krijgen alle drie de elementen een eigen cijfer. Pas dan mag er een interventie komen, en die interventie hoort bij het laagste cijfer.

Wie met het gedrag van anderen werkt of met het eigen gedrag worstelt, heeft er iets aan: productmensen die zien dat een functie niet wordt opgepakt, marketeers die een conversie niet omhoog krijgen, oprichters die hun onboarding zien lekken, coaches en teamleiders die een nieuwe werkwijze willen laten landen, en mensen die zelf een gewoonte proberen op te bouwen. Drie uitgewerkte voorbeelden in het bestand laten precies die spreiding zien: een productonboarding, een persoonlijke leesgewoonte en een reeks koude verkoopmails. Hij is onderdeel van de skill-bibliotheek van 100 gratis skills die we vanuit de dienst AI en automatisatie beschikbaar stellen, zonder account en zonder verkoopmail achteraf.

Een ding moet je vooraf weten: de skill analyseert en ontwerpt, hij voert niets uit. De scores komen uit wat jij beschrijft, en het bestand schrijft geen meetmethode voor. Hoe scherper je het moment beschrijft waarop het gedrag zou moeten gebeuren, hoe bruikbaarder de diagnose. Een vage vraag levert een vage score op, en dat is precies de reden dat stap 1 in het bestand bestaat.

Het gedrag is niet concreet genoeg om te scoren. Meer betrokken gebruikers is geen gedrag, dat is een wens. Elke ochtend de app openen is wel een gedrag, want je kunt zien of het gebeurde. Vandaar de eis: wie doet wat op welk moment. Zonder dat gaat de skill geen stap verder. Dat lijkt een formaliteit maar het is de hele analyse: zonder moment kun je Prompt niet beoordelen, en zonder concrete handeling kun je Ability niet beoordelen.

De drie elementen worden op een hoop gegooid. Een gebruiker die afhaakt bij een importscherm en een gebruiker die de mail nooit opende, hebben allebei het gedrag niet gedaan, maar hun probleem is tegengesteld. De eerste heeft een ability-probleem, de tweede een prompt-probleem. Wie ze samen in een cijfer stopt, kiest daarna een oplossing die voor de helft van de groep niets doet. Daarom scoort de skill altijd alle drie apart, ook als het antwoord voor de hand lijkt te liggen.

Er wordt aan motivatie getrokken terwijl de drempel het probleem is. Dit is de duurste fout, en het bestand maakt er een harde regel van: geen interventie op Motivation zolang Ability onder de 5 zit. De redenering van Fogg is dat motivatie per uur, per dag en per stemming schommelt, terwijl ability stabiel wordt zodra je het gedrag echt makkelijker maakt. Een campagne die de motivatie tijdelijk opkrikt, verplaatst het probleem naar volgende week. Een formulier dat van acht velden naar twee gaat, blijft korter. Saai werk, en het houdt wel stand.

Het gedrag is te groot om te beginnen. Dertig minuten mediteren, elke dag een lead toevoegen, een uur lezen: allemaal doelen waar de ability laag is op het moment dat het moet gebeuren. Daarom krimpt het bestand elk gedrag naar de kleinste versie die nog telt, met drie ademhalingen en een zin lezen als voorbeelden. Klein gedrag heeft een veel hogere ability en wordt daardoor veel vaker uitgevoerd, en het groeit vanzelf wanneer het lukt.

De beloning komt te laat. Punten, badges en een korting volgende maand doen volgens Fogg weinig voor gewoontevorming. Het brein ankert gedrag door positieve emotie direct na de handeling, iets wat hij shine noemt. In een product is dat een micro celebration in de interface, bij een persoonlijke gewoonte een hardop uitgesproken ja of een glimlach. Die viering is in de uitvoer een verplicht blok, geen suggestie, en dat is een bewuste keuze.

In diff-vorm, met regels uit de voorbeelden in het bestand: wat eruit gaat en wat ervoor terugkomt.

Daarna volgt de kern in zeven stappen. Stap 1 pint het doelgedrag vast in de vorm wie doet wat op welk moment, en wijst vage doelen expliciet af. Stap 2 scoort elk element van MAP op 1 tot 10, met per element een uitleg van wat de banden betekenen.

Bij Motivation staat 1 tot 3 voor weinig waarde zien, 4 tot 6 voor twijfel en 7 tot 10 voor het echt willen. Bij Ability staat 1 tot 3 voor veel drempels, 4 tot 6 voor matig moeilijk en 7 tot 10 voor vrijwel geen drempel. Bij Prompt staat 1 tot 3 voor geen trigger of slechte timing, 4 tot 6 voor een trigger die regelmatig mist, en 7 tot 10 voor het juiste signaal op het juiste moment.

Onder Ability noemt het bestand de zes elementen van simplicity van Fogg, en die maken de score bruikbaar in plaats van een gevoel: tijd, geld, fysieke inspanning, mentale inspanning, sociale afwijking en routine. Kost het gedrag weinig tijd en geld maar vraagt het van iemand om af te wijken van wat de groep doet, dan is dat een ability-probleem, geen motivatieprobleem. Dat onderscheid is precies waar analyses zonder model op stuklopen.

Stap 3 plot het gedrag op de actiekromme en dwingt een uitspraak af over de balans: is dit hoge motivatie met lage ability, zoals stoppen met roken, is het lage motivatie met hoge ability, zoals twee push ups doen, of staat het gebalanceerd boven de actielijn. Stap 4 wijst het laagst scorende element aan als bottleneck en verbiedt om alle drie tegelijk te verbeteren. Daar staat de regel van Fogg bij die de rest van het antwoord kleurt: ability aanpakken is bijna altijd effectiever dan motivatie aanpakken, omdat motivatie fluctueert en ability stabiel is zodra het gedrag echt makkelijker is.

Stap 5 ontwerpt twee tot drie concrete ingrepen per element, en het bestand geeft per element de repertoirelijst mee. Om ability te verhogen: stappen of velden schrappen, de tijd verkorten, de cognitieve last verlagen met defaults en voorinvulling, het gedrag sociaal normaal maken, en aanhaken bij een bestaande routine, wat habit stacking heet.

Om motivatie te verhogen, uitdrukkelijk genoemd als laatste redmiddel: het voordeel op korte termijn zichtbaar maken, sociaal bewijs of normen gebruiken, schaarste of verliesframing, en identiteitsframing in de trant van mensen zoals ik doen dit. Om een prompt te ontwerpen onderscheidt het bestand drie soorten: een action prompt zoals een knop of een expliciete vraag, een context prompt zoals een notificatie of mail op het juiste moment, en een person prompt waarbij een ander mens je eraan herinnert. De Tiny Habits methode werkt vooral met ankermomenten: koppel nieuw gedrag aan iets dat al gebeurt, met als voorbeeld nadat ik koffie zet, doe ik twee push ups.

Stap 6 krimpt het gedrag naar de kleinste versie die nog telt. Niet dertig minuten mediteren maar drie ademhalingen. Niet elke dag een lead toevoegen maar de leadtool een keer openen. Stap 7 voegt de viering toe, gebaseerd op het onderzoek dat gewoontes vooral ankeren door positieve emotie direct na het gedrag. Geen beloning later, geen puntensysteem, wel een directe interne viering die Fogg shine noemt, of in een product een micro celebration in de interface op het moment van succes.

Daarna legt het bestand de uitvoer vast in negen blokken met vaste namen, van GEDRAG tot VERWACHTING, zodat elk antwoord er hetzelfde uitziet en je twee analyses naast elkaar kunt leggen. Het bestand sluit af met drie volledig uitgewerkte voorbeelden, een lijst van vijf dingen die de skill nooit doet, en drie bronnen. Wil je zelf zo een bestand leren opbouwen, dan legt een SKILL.md schrijven de structuur stap voor stap uit.

De tweede is Tiny Habits, het boek uit december 2019 bij Houghton Mifflin Harcourt, waarin het model wordt vertaald naar een methode: krimp het gedrag, hang het aan een anker en vier het meteen. De derde is het Stanford Behavior Design Lab, het lab dat Fogg oprichtte en waar het onderzoek doorloopt.

Waarom ability voor motivatie gaat. Dit is het punt waar het model het meest botst met hoe er in de praktijk wordt gewerkt. Motivatie is zichtbaar, bespreekbaar en makkelijk te budgetteren: een campagne, een mailing, een incentive. Ability is saai werk: velden schrappen, stappen samenvoegen, defaults instellen, een keuze binair maken. Toch is dat volgens Fogg de plek waar het rendement zit, omdat een verlaagde drempel blijft staan terwijl een motivatiepiek wegzakt. Vertaald naar een regel die de skill niet overtreedt: geen interventie op motivatie zolang ability onder de 5 zit. Dat voelt streng en dat is het ook.

Waarom de prompt een eigen element is. Veel gedragsmodellen behandelen de trigger als een detail van de uitvoering. Fogg maakt er een van de drie factoren van, en de skill volgt dat. Een prompt kan bestaan en toch waardeloos zijn omdat hij op het verkeerde moment komt. In het derde voorbeeld in het bestand, over koude verkoopmails, scoort de prompt juist relatief hoog, want de mail wordt geopend. Het gedrag blijft toch uit, omdat de gevraagde handeling te veel denkwerk kost. Zo'n analyse maak je zonder losse scores nooit.

Waar het model aan grenst. Het Fogg model beschrijft het moment waarop gedrag wel of niet plaatsvindt. Het beschrijft niet hoe een gewoonte over maanden slijt, hoe een organisatie meebeweegt of hoe je een verandering in een team verkoopt. Daar zijn andere frameworks voor, en die hebben in dezelfde bibliotheek hun eigen skill.

Voor gewoontes over langere tijd is er de Atomic Habits Coach skill, die met dezelfde bouwstenen werkt maar de nadruk op herhaling en identiteit legt. Voor gedragsverandering op schaal, waar het over doelgroepen gaat in plaats van een gebruiker, is er de EAST Framework Gedragscoach skill. En voor de haakjes die een product zelf inbouwt om terugkeer op gang te brengen is er de Hook Model Bouwer skill, die de trigger uit dit model doortrekt naar een hele lus.

Ook zonder de skill te installeren kun je met deze principes je eigen vraagstuk beter stellen: maak het gedrag concreet, geef de drie elementen apart een cijfer, en begin bij het laagste.

Loopt de installatie ergens vast of wil je de stappen met schermbeelden erbij, dan staat de volledige uitleg in Claude skills installeren. Daarna is het gebruik simpel: beschrijf het gedrag dat je wilt zien, wat je al hebt geprobeerd en waar mensen afhaken. Hoe concreter je het moment beschrijft, hoe scherper de scores. Ben je nieuw met dit soort werk en wil je eerst de bredere context, dan vind je in de kennisbank de uitleg over werken met AI.

Er zijn ook situaties waarin je hem beter laat liggen. De eerste is een vraag zonder moment. Meer klantgerichtheid in het team is geen gedrag, dus er valt niets te scoren, en de skill zal je daar ook op wijzen voordat hij verder gaat. Wie eerst wil bepalen welk gedrag er uberhaupt toe doet, kan beter beginnen bij de fase daarvoor: bij een product of dienst is dat de AARRR Pirate Metrics Coach skill, die de funnel doorrekent en aanwijst in welke fase de groei lekt. Pas als je weet welke stap het meeste kost, is het zinvol om die stap gedragsmatig te ontleden.

De tweede grens is de schaal. Het Fogg model kijkt naar een gedrag van een persoon op een moment. Gaat je vraag over een organisatie die van A naar B moet, met belangen, weerstand en een tijdlijn, dan is dit niet het juiste instrument. Daar horen de veranderframeworks bij: de Kotter Verandercoach skill voor het traject en de Switch Framework Verandercoach skill voor de spanning tussen ratio, gevoel en omgeving. Speelt de weerstand vooral in de sfeer van status en zekerheid binnen een team, dan is de SCARF Model Coach skill een betere ingang.

De derde grens is inhoudelijk en die willen we hardop noemen: het bestand bevat geen enkele regel over gezondheidszorg, verslaving of klinische gedragsproblematiek. Het model wordt in het voorbeeld over stoppen met roken alleen gebruikt om de curve uit te leggen, niet om een behandeling te ontwerpen. Gaat het over gedrag met gezondheidsrisico of psychische klachten, dan hoort daar een professional bij en niet een instructiebestand van 1.827 woorden.

Nog een eerlijke grens: de skill maakt je analyse beter, niet je product. Als het gedrag dat je wilt zien voor de gebruiker geen enkele waarde heeft, dan verandert een lagere drempel daar weinig aan. Wat hij wel doet, is voorkomen dat je maandenlang aan het verkeerde element trekt.

Een lagere drempel helpt alleen als er iemand voor de drempel staat. Komen er te weinig mensen binnen, dan zit het echte werk voor dit model: gevonden worden door de mensen die je zoeken. De gratis SEO scan laat in enkele seconden zien waar je site staat. En wil je doorpraten over wat AI verder voor je bedrijf kan doen, van losse skills tot volledige automatisering, dan doen we dat gewoon in een gesprek.