De AI Excel Assistent skill voor Claude

Downloaden doe je bovenaan deze pagina. Je zet de zip in je Claude-omgeving, en vanaf dat moment werkt Claude volgens deze structuur. Meer hoeft er niet te gebeuren. Wat een skill precies is en hoe dat bestandsformaat werkt, lees je in wat zijn Claude skills.

Het probleem dat de skill oplost herkent iedereen die weleens een formule uit een tutorial heeft geplakt. Je vraagt een AI om een formule, je krijgt =SUMIFS(D:D,B:B,"Jansen") terug, je plakt hem in je Nederlandse Excel en er verschijnt een melding dat de formule een fout bevat, of dat er te weinig argumenten zijn ingevoerd. Twee dingen kloppen niet tegelijk: de functienaam staat in het Engels terwijl jouw Excel SOMMEN.ALS verwacht, en de argumenten zijn gescheiden met komma's terwijl jouw regio-instelling een puntkomma vraagt. Wie dat niet weet, gaat op zoek naar de fout in zijn gegevens terwijl de fout in het scheidingsteken zit.

Die twee dingen zijn de kern van deze skill, en het is precies wat de Engelstalige spreadsheet-skills niet doen. Een skill die in Silicon Valley is geschreven gaat er stilzwijgend van uit dat je Excel Engels is en dat je komma's gebruikt. In Nederland klopt dat bij de meeste kantoormedewerkers niet. Daarom levert deze skill elke formule twee keer, en daarom staat het scheidingsteken als eerste punt in zijn zelfcontrole.

Bruikbaar is hij voor wie geen Excel-analist is maar wel wekelijks in een blad zit. De boekhouder van een kleine BV die de omzet per klant wil zien. De projectleider die uren uit twee exports naast elkaar moet leggen. De webshopeigenaar die een prijslijst aan een artikellijst moet koppelen. De ZZP'er die zijn kwartaaltotalen wil kloppen voordat de aangifte de deur uit gaat. Hij hoort bij de skill-bibliotheek die we vanuit de dienst AI en automatisatie gratis beschikbaar stellen, zonder account en zonder verkoopmail achteraf. Dat blijft zo.

Eén ding staat meteen in het bestand, en dat nemen we hier letterlijk over: de skill kan je bestand niet openen en niet doorrekenen. Hij bouwt een formule op basis van wat jij hem over je blad vertelt, hij legt uit waarom hij werkt, en hij geeft je een controle die je zelf in een halve minuut uitvoert. Die controle is geen beleefdheidsformule maar een vast blok in de output, omdat een formule die er goed uitziet en stil het verkeerde optelt gevaarlijker is dan een formule die een foutmelding geeft.

Het scheidingsteken. Deze zien we het vaakst, en het is een misverstand dat maar blijft rondgaan. Het teken tussen de argumenten van een functie is geen eigenschap van de Excel-taal maar van de regio-instelling van je computer. Excel volgt het lijstscheidingsteken van het besturingssysteem. Staat je decimaalteken op een komma, zoals in Nederland gebruikelijk is, dan kan de komma niet ook argumenten scheiden en gebruikt Excel een puntkomma. Op een Amerikaanse instelling is het precies andersom. In Bestand, Opties, Geavanceerd vind je wel de optie Systeemscheidingstekens gebruiken, maar die regelt het decimaalteken en het scheidingsteken voor duizendtallen, niet het teken tussen de argumenten.

De functienaam. Excel vertaalt functienamen mee met de taal van de installatie. SUMIFS heet bij jou SOMMEN.ALS, VLOOKUP heet VERT.ZOEKEN, IFERROR heet ALS.FOUT. Plak je de Engelse naam in een Nederlandse Excel, dan krijg je de fout #NAAM?, omdat Excel de functie letterlijk niet kent. Andersom werkt het net zo. Microsoft levert hiervoor een gratis invoegtoepassing, de Functietaalvertaler, en de skill verwijst daar naartoe zodra hij zelf niet zeker is van een naam. Dat laatste is een bewuste regel: liever een omweg dan een gok.

De versie. Niet elke Excel kan alles. X.ZOEKEN, in het Engels XLOOKUP, is er via Microsoft 365 en in de losse versies vanaf Excel 2021. In Excel 2016 en Excel 2019 bestaat hij niet en krijg je #NAAM?. Hetzelfde geldt voor de dynamische matrixfuncties FILTER, UNIEK en SORTEREN. Wat op het scherm van de maker perfect werkt, kan bij jou dus domweg niet bestaan, zonder dat er iets mis is met je eigen gegevens. Daarom vraagt de skill de versie na voordat hij zo'n functie voorstelt, en levert hij bij een oudere versie een variant met INDEX en VERGELIJKEN.

De verwijzingen. Klopt een formule op rij 2 en geeft hij op rij 3 onzin, dan is er bijna altijd een dollarteken te weinig. Excel verschuift verwijzingen mee als je een formule versleept, tenzij je ze vastzet. Met een dollarteken voor de letter zet je de kolom vast, met een dollarteken voor het cijfer de rij, en met allebei de hele cel. Daarom legt hij per formule uit welke verwijzing vast staat en waarom, en test hij dat door de formule in gedachten een rij naar beneden en een kolom naar rechts te verplaatsen.

De gegevens zelf. Getallen die als tekst zijn opgeslagen, datums die er als datum uitzien maar tekst zijn, spaties aan het eind van een artikelnummer uit een export, klantnamen die net iets anders geschreven zijn. Dit levert geen foutmelding op maar een stil verkeerd antwoord, en dat is erger. Vooraf vraagt hij daarnaar, en de valkuilen die bij jouw blad spelen zet hij in een apart blok.

In diff-vorm, met de formule zoals hij op internet staat en de formule zoals hij bij jou werkt.

Niet alleen bij de voor de hand liggende termen als excel formule maken, sommen.als, vert.zoeken, draaitabel maken of google sheets formule, maar ook bij zinnen die mensen echt gebruiken: mijn formule geeft #N/B, wat betekent #WAARDE!, hij zegt dat er te weinig argumenten zijn ingevoerd, excel accepteert mijn komma niet, ik heb een formule uit een Engelse video maar hij doet het niet, hij werkt op de eerste rij maar niet als ik hem doortrek, ik zit hier elke maand een halve dag aan, ik durf niks aan dit bestand te veranderen.

Wie zoiets tegen Claude zegt terwijl de skill geladen is, krijgt hem automatisch. In dezelfde frontmatter staan ook de gevallen waarin de skill juist niet moet starten, en daaronder staat de licentie: MIT, versie 1.0.0.

Daarna volgt de kern: twaalf vaste handelingen. Om te beginnen vraagt hij hoe het blad er werkelijk uitziet, met bladnamen, exacte kolomkoppen en kolomletters, en de eerste en laatste rij met gegevens. Hij vraagt de versie, want die bepaalt welke functies mogen worden gebruikt. Hij vraagt welk scheidingsteken de formulebalk gebruikt en in welke taal de functienamen op het scherm staan. Hij herformuleert de vraag eerst in een zin die controleerbaar is, en pas daarna komt er een formule.

Die formule levert hij twee keer, Nederlands en Engels, nooit gemengd. Hij legt hem uit per argument, in de volgorde waarin ze staan. Hij legt apart uit welke verwijzingen vast staan en wat er gebeurt bij doortrekken. Hij benoemt de valkuilen die bij dit specifieke blad spelen. Hij beoordeelt of een draaitabel of Power Query minder onderhoud kost. Hij geeft een controle die je zelf uitvoert. Hij draait de zelfcontrole. En hij zet elke aanname apart onderaan.

Voor die handelingen beginnen loopt de skill een verplichte inputchecklist na van tien punten: bladnaam en kolomkoppen met kolomletter, de eerste en laatste rij of de naam van de tabel, de Excel-versie of Google Sheets, het scheidingsteken in de formulebalk, de taal van de functienamen op het scherm, wat er precies uit moet komen, waar het antwoord komt te staan en of de formule wordt doorgetrokken, wat er in de lastige cellen staat, of bedragen inclusief of exclusief btw zijn en of er creditregels tussen zitten, en hoe vaak dit terugkomt. Dat laatste punt lijkt een detail maar is het niet: eenmalig werk vraagt om een formule, maandelijks terugkerend werk vraagt om Power Query.

Ontbreekt er iets, dan vraagt de skill maximaal drie dingen tegelijk na en gaat daarna door met de aanname zichtbaar in het antwoord.

De output heeft een vaste opbouw van tien blokken. Wat ik van je blad begrijp. De formule in het Nederlands. Dezelfde formule in het Engels. Uitleg per onderdeel. Verwijzingen en doortrekken. Valkuilen in dit blad. Draaitabel of Power Query. Controle in dertig seconden. Zelfcontrole. Aannames. Die volgorde is niet willekeurig: de formule staat vooraan zodat je hem meteen kunt plakken, en de uitleg staat eronder voor het moment waarop je wilt weten waarom hij werkt. Het blok Aannames sluit altijd af, zodat zichtbaar blijft waar het antwoord op rust.

Het bestand bevat verder twee volledig uitgewerkte voorbeelden met de input van de gebruiker en de complete uitvoer eronder, uitgeschreven in alle tien blokken. Het eerste is de omzet per klant per kwartaal bij een verzonnen installatiebedrijf, inclusief de btw-waarschuwing en de opmerking dat klantnamen die net anders geschreven zijn als aparte klanten tellen. Het tweede is een VERT.ZOEKEN die #N/B geeft bij een verzonnen webshop op Excel 2019, waar het antwoord uitkomt op INDEX met VERGELIJKEN omdat X.ZOEKEN daar niet bestaat. Beide bedrijven zijn verzonnen en als voorbeeld gelabeld, en er staan geen bedragen in die als echt kunnen worden gelezen.

Tot slot een blok schrijfregels, een lijst met wat de skill nooit doet, een lijst met de gevallen waarin een draaitabel of Power Query beter is, en de bronnen. Zelf zo'n instructiebestand leren opzetten kan ook, en die werkwijze staat stap voor stap in SKILL.md schrijven.

De functiedocumentatie van Microsoft is de plek waar namen vandaan komen. Microsoft publiceert per functie een pagina in het Nederlands, met de Nederlandse naam, de argumenten en de versies waarin de functie beschikbaar is. Het overzicht heet Excel-functies (alfabetisch). Daarnaast bestaat er een gratis invoegtoepassing, de Functietaalvertaler, waarmee je een functienaam tussen talen omzet. Daar verwijst hij naartoe zodra hij zelf niet zeker is van een Nederlandse naam, in plaats van er een te bedenken die goed klinkt.

Het scheidingsteken komt uit de regio-instelling, niet uit Excel. Excel gebruikt het lijstscheidingsteken van het besturingssysteem. Waar de decimaal een komma is, is het lijstscheidingsteken een puntkomma. Dat is de hele verklaring voor het verschil tussen een Amerikaanse tutorial en jouw scherm, en het is de reden dat de skill dit als eerste controlepunt heeft.

Beschikbaarheid per versie is gedocumenteerd, geen aanname. Microsoft leverde X.ZOEKEN vanaf 2019 uit via Microsoft 365, en in de losse versies is de functie beschikbaar vanaf Excel 2021. De dynamische matrixfuncties FILTER, UNIEK en SORTEREN volgden hetzelfde pad. Wie op Excel 2016 of 2019 werkt, heeft ze niet. Daarom vraagt hij naar de versie voordat zo'n functie in een antwoord belandt, en voor elk van die gevallen ligt er al een terugvaloptie klaar met INDEX en VERGELIJKEN.

Datums zijn getallen, met één beroemde afwijking. Excel bewaart een datum als een getal geteld vanaf 1 januari 1900, en behandelt 1900 daarbij ten onrechte als schrikkeljaar. Microsoft beschrijft dat als een bewuste keuze voor compatibiliteit met Lotus 1-2-3. Praktisch gevolg voor jouw blad: met echte datums kun je rekenen en vergelijken, maar een datum die als tekst in de cel staat doet niet mee in een datumvoorwaarde. Dat is de reden dat de skill je laat controleren of je datums rechts uitgelijnd staan.

De grens van een werkblad ligt vast. Een blad heeft 1.048.576 rijen en 16.384 kolommen, zo staat het in Excel-specificaties en -limieten. Ver daarvoor loop je al tegen iets anders aan: een blad met tienduizenden rijen en daarbovenop honderden voorwaardelijke formules wordt traag, en dan is een draaitabel of Power Query het antwoord. Power Query zit sinds Excel 2016 standaard in het lint onder Gegevens, bij Ophalen en transformeren, en onthoudt de stappen zodat de volgende export door dezelfde bewerking gaat.

Wat er nadrukkelijk niet in de bronnenlijst staat, is een claim over hoeveel sneller je werkt. Zo'n belofte over tijd of uitkomst zul je er niet in vinden. Hij bouwt een formule, legt uit waarom hij werkt, en geeft je de controle in handen. Die nuchterheid past bij hoe we ook over de rest van ons werk schrijven, bijvoorbeeld in de kennisbank.

Daarna is het gebruik simpel: beschrijf je blad in één bericht. Welk blad, welke kolomletters horen bij welke kop, waar de gegevens beginnen en ophouden, welke versie je gebruikt, en of je formulebalk puntkomma's of komma's wil. Zeg daarna in gewone taal wat je wilt weten. Heb je een formule die stuk is, plak dan de formule zelf plus de foutmelding die je ziet, want die twee samen leiden meestal binnen één stap naar de oorzaak.

Loop je ergens vast bij het installeren, dan staat het volledige stappenplan per omgeving in Claude skills installeren. Doe je dit liever met je team dan in je eentje, dan pakken we dat samen op in de AI-trainingen, en de tools die we daarnaast in AI hangen staan bij onze MCP-server en in het overzicht met tools en plugins.

Er is een grens die het bestand zelf actief bewaakt, en die is ongebruikelijk voor een skill: hij zegt hardop wanneer je zijn eigen antwoord beter niet kunt gebruiken. Zodra je twee of meer uitsplitsingen tegelijk nodig hebt, zodra hetzelfde werk elke maand terugkomt op een nieuwe export, zodra het bestand traag wordt van duizenden voorwaardelijke formules, zodra er meerdere bestanden samengevoegd moeten worden, of zodra de gegevens eerst opgeschoond moeten worden, noemt hij de draaitabel of Power Query, ook als je uitdrukkelijk om een formule vroeg.

Dat is controlepunt 9 van de zelfcontrole en het is geen bijzin. Zo'n formule die je elke maand met de hand moet bijwerken is namelijk geen oplossing maar een afspraak met jezelf die je gaat vergeten.

Er is ook een categorie waarin je hem beter laat liggen. Een financieel model of een jaarrekening waar een accountant of controller op moet tekenen is geen chatwerk: daar hoort een mens overheen te kijken die de cijfers kent en verantwoordelijkheid draagt. Fiscale vragen over btw-tarieven, grondslagen en aangiften horen bij een boekhouder of belastingadviseur, niet bij een formule. Een VBA-project met meerdere modules is een programmeerklus en geen spreadsheetvraag. En als de echte vraag eigenlijk over een boekhoudpakket, een CRM of een database gaat, is een formule het verkeerde gereedschap, hoe knap hij ook is.

Een grens die vaak vergeten wordt gaat over je gegevens zelf. Zodra je een blad in een chatvenster plakt, gaat de inhoud daarvan mee. Bij een lijst met artikelnummers is dat geen probleem. Bij een personeelsbestand met namen en salarissen, een patiëntenlijst of een compleet klantbestand ligt dat anders, en dan is een geanonimiseerd voorbeeld met verzonnen namen en bedragen de nettere en veiligere route. De formule wordt er niets minder van. Hij benoemt dat trouwens zelf zodra hij zoiets ziet langskomen.

Tot slot: de skill vervangt geen begrip. Als je de formule plakt zonder de uitleg te lezen, heb je een zwarte doos in je bestand staan waar volgende maand iemand anders naar kijkt. Daarom staat de uitleg per argument standaard in de output en niet op verzoek. Weet je nog niet welke cijfers eigenlijk de moeite van het meten waard zijn voordat je ze gaat optellen, dan sluit de Pareto Analist daar beter op aan, en voor het knelpunt in een proces is de Theory of Constraints Analist logischer dan een som.

Datzelfde geldt voor het maandelijkse rondje eromheen: de export ophalen, de cijfers op dezelfde manier ordenen als vorige maand en de afwijkingen eruit lichten kost meer tijd dan het typen van de functie. Precies dat rondje kun je laten klaarzetten door een AI-medewerker, met een mens die het nakijkt voordat er iets de deur uit gaat. Moet je team er eerst zelf beter mee leren werken, dan is dat precies de AI-trainingen.