PESTEL-analyse · IN HET KORT
Een bedrijfsbesluit staat niet los van de omgeving. De PESTEL-skill helpt politieke, economische, sociale, technologische, ecologische en juridische ontwikkelingen ordenen. Je koppelt die aan één vraag, regio en periode, zodat duidelijk wordt welke informatie relevant is.
Jouw opdracht
Fictief voorbeeld: je onderzoekt een extra reparatiewerkplaats in een aangrenzende regio. De analyse kan vragen ordenen over koopkracht, beschikbaar vakpersoneel, reparatietechniek, materiaalstromen en locatie-eisen. Zonder regionale bronnen zijn dat onderzoekspunten, geen vastgestelde marktontwikkelingen.
Mogelijke uitwerking
Dit voorbeeld laat de werkwijze zien. Het is geen klantresultaat of belofte over jouw uitkomst.
01 / DE BASIS
Zes onderbouwde omgevingsdimensies met impact, horizon, belangrijkste kansen, bedreigingen en kennishiaten.
02 / ZO KAN HET ERUITZIEN
Fictief voorbeeld: je onderzoekt een extra reparatiewerkplaats in een aangrenzende regio. De analyse kan vragen ordenen over koopkracht, beschikbaar vakpersoneel, reparatietechniek, materiaalstromen en locatie-eisen. Zonder regionale bronnen zijn dat onderzoekspunten, geen vastgestelde marktontwikkelingen.
Dit voorbeeld laat de werkwijze zien. Het is geen klantresultaat of belofte over jouw uitkomst.
Controleer de actualiteit van cijfers, beleid en regelgeving afzonderlijk. PESTEL levert omgevingscontext, geen juridisch oordeel, investeringsbesluit of bewijs van marktvraag. Voor interne processen of een operationele keuze voor volgende week kan een ander model passender zijn.
03 / AAN DE SLAG
Leg onderwerp, regio, horizon en gebruik van de analyse vast.
Koppel concrete externe factoren aan impact en timing; markeer aannames en ontbrekende bronnen.
Prioriteer kansen en bedreigingen en benoem welke informatie je nog moet verifiëren.
04 / MAAK HET EIGEN
De Nederlandstalige skill is gratis te downloaden als ZIP met een SKILL.md-instructiebestand. Je hoeft voor de download geen account aan te maken of een e-mailadres achter te laten. Het bestand wordt aangeboden onder de MIT-licentie; lees de licentievoorwaarden voordat je het aanpast of verder verspreidt. Hulp bij het toepassen? Plan een gesprek.
Alle informatieDownload. Pas toe. Verfijn.
Taal van het bestand: Nederlands
Lees verder in je eigen tempo.
Je geeft Claude een markt, een regio en een tijdshorizon, en je krijgt een complete PESTEL analyse terug: zes macro-dimensies systematisch afgelopen, per factor een impact, een waarschijnlijkheid, een horizon en een onderbouwing, en aan het eind een synthese die de kansen en bedreigingen weegt en er drie tot vijf acties uit haalt. PESTLE is dezelfde methode met de letters L en E omgedraaid, en de skill herkent beide schrijfwijzen. Wat hij niet zeker weet, presenteert hij niet als feit maar als aanname.
de regels hierboven komen uit de zip op deze pagina · SKILL.md is 11.057 bytes
Dit is de casus die in de SKILL.md zelf als voorbeeld staat, hier uitgewerkt tot de volledige loop. De vraag is kort en de scope is onvolledig, en dat is precies de situatie waarvoor de skill is geschreven. Let op de volgorde: eerst wordt de scope vastgeklikt, dan pas begint de scan, en die loopt de zes letters af in de vaste volgorde P, E, S, T, E, L. De aantallen tussen haken zijn een schematisch voorbeeld dat laat zien hoe de bandbreedte werkt: drie tot zeven factoren per dimensie, nooit minder en nooit meer.
De PESTEL Analist is een gratis skill uit onze skill-bibliotheek. Een skill is een instructiebestand, SKILL.md, dat een AI-assistent een vaste werkwijze meegeeft voor één taak. Geen software die je installeert, geen abonnement en geen koppeling met je systemen: één tekstbestand van 1.548 woorden dat Claude vertelt hoe een PESTEL analyse hoort te worden opgebouwd, welke vier dingen hij vooraf moet uitvragen, welke zes dimensies hij in welke volgorde afloopt, hoeveel factoren er per dimensie mogen staan en wat hij onder geen beding zelf mag invullen.
Je downloadt de zip bovenaan deze pagina, zet hem in je Claude-omgeving, en vanaf dat moment maakt Claude omgevingsanalyses volgens deze logica. Wat zo'n bestand precies is en hoe het werkt, lees je in wat zijn Claude skills.
Een PESTEL analyse brengt de zes externe krachten in kaart die buiten je controle vallen maar wel je strategie raken: politiek, economisch, sociaal, technologisch, ecologisch en legaal. Dat laatste woord is Legal, dus wetgeving en recht. Je komt hetzelfde model ook tegen als PESTLE analyse, en dat is geen ander model: het is dezelfde zes factoren met de L en de E in een andere volgorde in het letterwoord. Sommige opleidingen schrijven PESTLE, sommige boeken schrijven PESTEL, en er bestaan varianten die STEEP of DESTEP heten. Al die schrijfwijzen herkent de skill als trigger, en hij levert in alle gevallen dezelfde zes dimensies in dezelfde vaste volgorde, zodat je analyses onderling vergelijkbaar blijven.
Het probleem dat de skill oplost is de tunnelvisie waar bijna elke ondernemer last van heeft. Je kent je eigen bedrijf tot in de details, je kent je klanten, je kent je concurrenten bij naam. Wat je niet ziet, is de wetgeving die over anderhalf jaar in werking treedt, de subsidieregeling die volgend kwartaal sluit, de demografische verschuiving in de regio waar je een vestiging overweegt. Precies dat soort krachten bepaalt vaak of een plan werkt. Francis Aguilar schreef in 1967 al dat managers structureel te veel tijd besteden aan interne cijfers en te weinig aan de omgeving eromheen, en die observatie is nooit achterhaald geraakt.
Deze skill is bedoeld voor iedereen die een grote beslissing moet onderbouwen: ondernemers die een nieuwe markt of regio overwegen, marketeers die een lancering voorbereiden, consultants die een sectorbeeld moeten neerzetten, bestuurders die een board pack of een meerjarenplan schrijven, en investeerders die een due diligence doen. Samen met de rest van de skill-bibliotheek met 100 gratis skills stellen we hem beschikbaar vanuit de dienst AI en automatisatie, zonder account en zonder verkoopmail achteraf.
Eén ding moet je vooraf weten: PESTEL kijkt uitsluitend naar buiten. Je eigen organisatie, je team, je processen en je middelen vallen er bewust buiten. Dat is geen tekortkoming maar de afbakening van het model, en de skill bewaakt die grens actief. Wil je de binnen- en de buitenkant naast elkaar zetten, dan is de SWOT-analyse skill de logische partner: de kansen en bedreigingen uit een PESTEL vormen precies de O en de T van een SWOT.
Bijna iedereen heeft ooit een PESTEL gemaakt, en bijna niemand heeft er ooit iets mee gedaan. Dat komt zelden door het model en bijna altijd door de uitvoering. De regels in de SKILL.md lezen als een lijst van precies die uitvoeringsfouten, want elke verbodsbepaling in het bestand is er om een bekende manier van mislukken af te snijden.
Het wordt een trendlijstje. De klassieke fout is zes kolommen vullen met termen als vergrijzing, digitalisering en duurzaamheid, en dat een analyse noemen. Zo'n lijst is niet fout, hij is alleen leeg: er staat niet in wat de factor doet met jouw plan. Daarom dwingt de skill bij elke factor vier extra velden af. Impact, waarschijnlijkheid, tijdshorizon en onderbouwing. Zonder die vier is het geen factor maar een woord.
De analyse leest voor elke sector hetzelfde. Dit staat letterlijk als verbod in het bestand: geen PESTEL die voor elke sector hetzelfde leest. Als je de naam van het bedrijf kunt vervangen zonder dat de analyse verandert, heb je een sjabloon ingevuld in plaats van gedacht. Daarom vraagt de skill eerst de exacte scope uit, en moet de onderbouwing per factor naar het onderwerp verwijzen, niet naar de wereld in het algemeen.
Voorspellingen worden feiten. De verleiding is groot om een verwachting op te schrijven alsof hij vaststaat, zeker als de analyse een besluit moet onderbouwen dat je eigenlijk al genomen hebt. Het bestand verbiedt dat expliciet: geen voorspellingen verkleed als feiten. Waar geen cijfer of bron is, komt het woord aanname te staan, en dat woord komt bovendien terug in het laatste onderdeel van de output.
De analyse gaat stiekem over binnen. Zodra iemand schrijft dat het team te klein is of dat de software verouderd is, is het geen PESTEL meer. Dat zijn interne punten en die horen in een SWOT of een waardeketenanalyse. Ook dit staat als hard verbod in het bestand, en het is de meest voorkomende vervuiling van het model.
Er komt geen conclusie uit. Zes gevulde dimensies zijn nog geen advies. Daarom eindigt elke analyse van deze skill met een synthese in vier delen: de top drie kansen, de top drie bedreigingen, drie tot vijf strategische aanbevelingen en een eerlijke lijst met wat je nog niet weet. De rangschikking gebeurt op impact maal waarschijnlijkheid, dus niet op wat het spannendst klinkt.
Het verschil zie je het duidelijkst naast elkaar. Links de regel zoals hij in de meeste omgevingsanalyses staat, rechts dezelfde regel zoals deze skill hem oplevert.
Dit is de kleinste eenheid van de analyse: één factor, met de vijf velden die de SKILL.md verplicht stelt. Zes voorbeeldregels, één per dimensie, uit het padel-voorbeeld. De meter onder de waarschijnlijkheid is een leeshulp voor hoog, midden en laag; in het document zelf staat het woord. De mono-regel met een hekje is de onderbouwing, en die is nooit optioneel.
Een skill is zo goed als zijn instructies, dus die beschrijven we hier gewoon. Het bestand opent met frontmatter: een naam, versie 1.0.0, de MIT-licentie en een lange beschrijving die bepaalt wanneer Claude de skill oppakt. Die beschrijving is opvallend breed. Naast de voor de hand liggende triggers PESTEL, PESTLE, macro analyse, omgevingsanalyse, externe analyse en marktanalyse staan er ook gewone zinnen in die mensen echt uitspreken: wat speelt er in de markt, moet ik deze markt op, wat verandert er in de wereld voor mijn business, wat zijn de externe risicos. Ook STEEP en DESTEP zitten erbij.
En er staan situaties in plaats van woorden in: internationalisatieplannen, een markt-entry, een productlancering in een nieuwe regio, een vijfjarenplan, de voorbereiding van een board meeting, een investeringsbeslissing, een due diligence bij een overname, de onderbouwing van een business case en een strategische heroriëntatie.
Daarna volgt de filosofie, en die is kort en concreet. Francis Aguilar publiceerde in 1967 vanuit Harvard Business School het werk Scanning the Business Environment en introduceerde daarin het ETPS-raamwerk: economisch, technisch, politiek, sociaal. Pas in de jaren tachtig breidden Gerry Johnson en Kevan Scholes dat in Exploring Corporate Strategy uit naar PESTEL, met de ecologische en de legale dimensie erbij, omdat milieu en wetgeving steeds vaker de doorslag gaven bij strategische keuzes. De kern van het model wordt in het bestand in één zin samengevat: strategie wordt nooit in een vacuüm gemaakt.
Het hart van het bestand is de werkwijze in vier stappen. Stap één is de scope: de skill vraagt door tot hij vier dingen weet, namelijk het onderwerp, de geografische scope, de tijdshorizon en het doel van de analyse. Krijgt hij daar geen helder antwoord op, dan maakt hij redelijke aannames en benoemt hij die expliciet in de output.
Stap twee is de scan zelf: de zes dimensies in de vaste volgorde P, E, S, T, E, L, elk met een eigen lijst denkrichtingen. Bij politiek staan er zeven, bij de vijf andere dimensies acht, dus samen 47 controlepunten. Ze zijn concreet: bij legaal staan met naam en toenaam de AVG, de DSA, de AI Act, MiCA en NIS2, plus arbeidsrecht, mededingingsrecht, productaansprakelijkheid, intellectueel eigendom, belastingregels, consumentenbescherming en wetgeving die er nog aan komt.
Stap drie is de weging. Per dimensie minimaal drie en maximaal zeven factoren, en per factor vijf velden: de factor kort en feitelijk, de impact als positief, negatief of neutraal, de waarschijnlijkheid als hoog, midden of laag, de tijdshorizon als nu, één tot twee jaar of drie tot vijf jaar, en een korte onderbouwing waarom die factor er voor dit onderwerp toe doet. Stap vier is de synthese: de top drie kansen op volgorde van impact maal waarschijnlijkheid, de top drie bedreigingen in dezelfde volgorde, drie tot vijf strategische aanbevelingen en tot slot het onderdeel Wat je niet weet, met de aannames, de datagaten en de signalen die jij zelf nog moet valideren.
Daarna volgt een compleet uitgeschreven outputsjabloon met alle koppen en velden, zodat de opmaak tussen twee analyses niet verschuift, en het uitgewerkte voorbeeld van de padel hal in Tilburg. Het bestand sluit af met zes tonregels en vijf verboden. De tonregels: zakelijk en feitelijk schrijven, concrete cijfers en bronnen gebruiken of het anders aanmerken als aanname, onaangename conclusies niet wegpoetsen, jargon vermijden of kort uitleggen, geen emoji, en niet alles in bullets zetten. Wil je zelf zo'n instructiebestand leren schrijven, dan staat de methode in SKILL.md schrijven.
Dit is de stap die een omgevingsanalyse van een trendrapport onderscheidt. Links de gewogen signalen uit de zes dimensies, in het midden de weging die de skill toepast, rechts wat er uit komt. Het gele blok rechtsonder is geen bijzaak: het is een van de vier vaste onderdelen van de synthese, en het staat er omdat een analyse die niets openlaat vrijwel altijd iets verzwijgt.
Het model heeft een duidelijke herkomst, en de SKILL.md noemt die bronnen bij naam. Met opzet, want je kunt ze allemaal nalezen en daarna zelf beoordelen of je het ermee eens bent.
Het begon met vier letters. Francis Aguilar publiceerde in 1967 vanuit Harvard Business School Scanning the Business Environment. Zijn stelling was simpel en ongemakkelijk: managers analyseren consequent te lang interne data en kijken te kort naar de bredere omgeving. Zijn raamwerk heette ETPS, voor economisch, technisch, politiek en sociaal, en het was bedoeld als systematisch scaninstrument, niet als invuloefening.
De ecologische en de legale dimensie kwamen later. In de jaren tachtig breidden Gerry Johnson en Kevan Scholes het raamwerk in Exploring Corporate Strategy uit tot PESTEL, omdat milieu en wetgeving steeds vaker strategische beslissingen gingen domineren. Precies op dat moment ontstond ook de spellingverwarring: PESTEL en PESTLE zijn allebei in omloop geraakt en betekenen hetzelfde. In beide gevallen is de L de Legal, dus wetgeving, en de E die overblijft de Environmental, dus milieu en klimaat. Wie het letterwoord ziet als geheugensteun in plaats van als leer, heeft er geen last van.
De weging is niet vanzelfsprekend. De bronnenlijst in het bestand noemt ook nieuwere publicaties, waaronder het werk van Yüksel uit 2012 over het opzetten van een multicriteria-beslismodel rond PESTEL, en een casusstudie van Renko en collega's uit 2011 over het toepassen van het vijfkrachtenmodel op een klein bedrijf. Het punt van die verwijzingen is dat een macro-analyse pas bruikbaar wordt als je de factoren tegen elkaar weegt. Vandaar de vaste velden voor impact en waarschijnlijkheid, en vandaar dat de top drie op impact maal waarschijnlijkheid wordt gerangschikt.
PESTEL staat zelden alleen. Meestal is het de buitenkant van een groter analysepakket. De kansen en bedreigingen uit een PESTEL zijn de O en de T van een SWOT-analyse, en waar PESTEL de macro-omgeving beschrijft, kijkt het vijfkrachtenmodel van Porter naar de structuur van je bedrijfstak zelf: toetreders, leveranciers, afnemers, substituten en rivaliteit. Die twee bijten elkaar niet, ze zoomen op een ander niveau in. En wie de gevolgen van een macro-signaal verder wil doordenken dan de eerste ronde, komt uit bij de Tweede Orde Denker skill: elke maatregel heeft een effect, en dat effect heeft weer een effect.
Ook zonder de skill te installeren kun je met deze principes je eigen omgevingsanalyse verbeteren: zet bij elke factor wat hij doet met jouw plan, hoe waarschijnlijk hij is en wanneer hij speelt, en schrijf op wat je nog niet weet.
De SKILL.md sluit af met een lijst van vijf dingen die de skill nooit doet, plus zes tonregels. Die lijst is minstens zo belangrijk als de werkwijze zelf, want een analyse die alles bevestigt wat je al vond is erger dan geen analyse. In het gesprek pakken die regels zo uit: elke regel is een verzoek dat je zou kunnen doen, met de reactie die de skill volgens zijn eigen instructies geeft.
De zip bevat één map met daarin de SKILL.md, en dat bestand is de complete skill. Installeren is een kwestie van het op de juiste plek zetten, en die plek verschilt per omgeving. SKILL.md is sinds december 2025 een open standaard, en dezelfde skill werkt daardoor ook in Codex, Cursor en Gemini CLI. Je downloadt dus geen Claude-bestand maar een werkinstructie die elke moderne AI-assistent kan lezen. De uitgebreide handleiding per omgeving staat in Claude skills installeren.
~/.claude/skills/ (of .claude/skills/ in je project)./ai-pestel-analist.AGENTS.md in je repo.AGENTS.md.Daarna is het gebruik simpel: noem je onderwerp, je regio en je horizon, en vraag om een PESTEL analyse. Hoe scherper je de scope aanlevert, hoe minder de skill hoeft aan te nemen. Ben je nieuw met dit soort bestanden en wil je eerst de bredere context, dan vind je in de kennisbank de uitleg over werken met AI.
Op zijn sterkst is hij bij de beslissing die nog niet genomen is. Een nieuwe markt of regio overwegen, een lancering plannen, een meerjarenplan schrijven, een overname onderbouwen, een investering toetsen, een sector leren kennen voordat je een keuze maakt, een board pack of strategiedeck maken, een SWOT voeden met externe data, een risicoregister opzetten voor externe risico's of een business case van macro-context voorzien. Dat zijn precies de tien situaties die de SKILL.md zelf noemt bij Wanneer activeren.
Er zijn ook situaties waarin je hem beter laat liggen. De duidelijkste is de interne vraag: gaat het over je team, je processen, je systemen of je aanbod, dan is PESTEL het verkeerde instrument en zegt de skill dat ook. Een tweede grens is de heel korte horizon. Macro-factoren bewegen in jaren, niet in weken, dus voor een operationele vraag van volgende maand levert het model vooral ruis. En de derde grens is data: de skill werkt met wat jij aanlevert en met wat hij weet, en waar dat niet volstaat schrijft hij aanname. Voor cijfers die er echt toe doen, zoals bezettingsgraden, vergunningsvoorwaarden of een lokale marktomvang, blijft de validatie mensenwerk.
Nog een eerlijke grens: een goede omgevingsanalyse maakt je besluit beter onderbouwd, niet automatisch beter. Als het aanbod niet klopt of de financiering niet rond komt, verandert geen enkele analyse daar iets aan. Wat een PESTEL wel doet, is voorkomen dat je verrast wordt door iets wat je had kunnen zien aankomen. Wie na de analyse wil weten waar het plan alsnog kan misgaan, zet er de Pre-Mortem Analist skill achteraan.
Deze skill is de gratis doe-het-zelf-versie van werk dat we ook als dienst leveren. Hij blijft compleet en zonder addertjes, maar besef wat een skill is: hij leert je AI hoe hij iets doet, terwijl elke nieuwe sessie leeg begint. Een skill is niet de motor en niet het geheugen. Jij prompt, jij levert elke keer opnieuw je scope en je marktkennis aan, jij controleert. Wie dat anders wil, heeft twee vervolgstappen: de motor uit handen geven, of het geheugen regelen.
Trede 3 verdient meer dan een alinea, want dit is het verschil tussen een slimme chat en een systeem waar je op kunt bouwen. Jarvis is het organisatiebrein: het onthoudt wat je AI's moeten weten, verdeelt het werk en houdt bij wat er gebeurde. Bij een macro-analyse is dat verschil direct voelbaar, want de waarde van een PESTEL zit in de herhaling: pas als je de analyse van vorig kwartaal ernaast kunt leggen, zie je welke aanname is uitgekomen en welke signaal is geworden.
Wij werken zelf al maanden op deze manier. Elke agent-sessie, elke taak en elke beslissing gaat het logboek in en is terug te lezen. Een nieuwe sessie begint daardoor niet blanco: hij haalt eerst de vastgelegde besluiten, de lopende projecten en de laatste wijzigingen op, en werkt verder waar de vorige stopte. Voor een omgevingsanalyse is dat het verschil tussen een losse momentopname en een reeks: de aanname van vorig kwartaal staat er nog, dus je ziet wat er sindsdien is uitgekomen. Geen belofte dus, maar de manier waarop wij dagelijks werken.
Bekijk de vier plannen op jarvis/prijzen. Via de wachtlijst geef je alleen vrijblijvend je voorkeursplan door. Dat maakt nog geen account, bestelling of betalingsplicht. Zakelijk maatwerk bespreken we eerst.
Een PESTEL is de buitenste schil van een groter analysepakket. Naar binnen toe volgt de bedrijfstak en dan je eigen organisatie, en na de analyse komt de keuze. Deze skills uit dezelfde bibliotheek pakken elk een ander stuk.
PESTEL beschrijft de wereld eromheen. Deze twee zoomen in op je bedrijfstak en je eigen positie.
Porter Five Forces AnalistHet vijfkrachtenmodel: toetreders, leveranciers, afnemers, substituten en rivaliteit, met een score per kracht.SKILL SWOT-analyseZet binnen en buiten naast elkaar. De kansen en bedreigingen uit je PESTEL zijn precies de O en de T.SKILLEen macro-signaal heeft zelden maar één effect. Deze twee volgen de keten verder.
Tweede Orde DenkerElk effect heeft weer een effect. Denkt de gevolgen van een factor twee en drie rondes verder door.SKILL Backcasting StrateegBegint bij het gewenste toekomstbeeld en rekent terug naar wat er nu moet gebeuren.SKILLZes gevulde dimensies zijn nog geen besluit. Deze twee maken er een richting en een toets van.
Ansoff Matrix StrateegVier groeirichtingen naast elkaar: bestaand of nieuw product, bestaande of nieuwe markt.SKILL Red Team AnalistGeorganiseerde tegenspraak: schiet je eigen conclusie af voordat de markt dat doet.SKILLWaar deze skill vandaan komt en wat er nog meer is.
De hele skill-bibliotheek100 gratis skills op een rij, per onderwerp gesorteerd.HUB AI en automatisatieDe dienst erachter: van losse skills naar werkende automatisering in je bedrijf.SRV Strategisch DenkenDe bredere denkoefening als je nog niet weet welk model je nodig hebt.SKILL AI-trainingenAls je team dit soort werk zelf wil leren opzetten.SRVNiets. Hij is gratis, valt onder de MIT-licentie en je hoeft geen account aan te maken en geen e-mailadres achter te laten. Je downloadt een zip van 4,8 KB met daarin een map en een enkel bestand, SKILL.md, en dat is de complete skill. Er is geen betaalde versie en er komt geen verkoopmail achteraan.
Ja. SKILL.md is sinds december 2025 een open standaard, en hetzelfde bestand werkt daardoor ook in Codex, Cursor, Gemini CLI en andere tools die de standaard volgen. In Codex pak je de zip uit in .agents/skills/ in je project, of in ~/.agents/skills/ voor al je projecten; Codex ondersteunt SKILL.md sinds de open standaard van december 2025 rechtstreeks. De inhoud van SKILL.md in je AGENTS.md zetten kan ook nog steeds. De instructies zijn gewone leesbare tekst, dus een AI-assistent die instructiebestanden accepteert kan ermee overweg.
Niets inhoudelijks. PESTEL en PESTLE zijn twee schrijfwijzen van hetzelfde model: dezelfde zes factoren, alleen staan de Legale en de Ecologische letter in een andere volgorde in het letterwoord. De L is in beide gevallen Legal, dus wetgeving en recht. Beide spellingen werken als trigger, net als de varianten STEEP en DESTEP, en je krijgt in alle gevallen dezelfde zes dimensies in de volgorde politiek, economisch, sociaal, technologisch, ecologisch, legaal.
Minimaal drie en maximaal zeven, dus tussen de achttien en tweeenveertig factoren voor de hele analyse. Dat maximum is een bewuste rem: een lijst van twintig politieke ontwikkelingen leest niemand terug, en de synthese wordt er onbruikbaar van. Elke factor krijgt vijf velden mee: de factor zelf, de impact, de waarschijnlijkheid, de tijdshorizon en een korte onderbouwing waarom de factor relevant is voor jouw onderwerp.
Dan vraagt hij eerst door. Vier dingen wil hij weten voordat hij begint: het onderwerp, de geografische scope, de tijdshorizon en het doel van de analyse. Geef je daar geen duidelijk antwoord op, dan maakt hij redelijke aannames en benoemt hij die expliciet bovenaan de output, in het veld Aannames. Je krijgt dus nooit een analyse die zekerder klinkt dan de informatie die je hebt aangeleverd.
Nee. In de tonregels staat dat hij concrete cijfers en bronnen gebruikt waar dat kan, en het anders expliciet benoemt als aanname. Bij de dingen die de skill niet mag doen staat bovendien dat voorspellingen nooit als feiten verkleed mogen worden. De analyse sluit daarom af met een apart onderdeel, Wat je niet weet, met de aannames, de datagaten en de signalen die jij zelf nog moet valideren.
Voor alles wat binnen je eigen muren gebeurt. Interne analyse weigert hij expliciet: je organisatie, je team, je processen en je middelen vallen buiten het model. Daarvoor gebruik je een SWOT of een waardeketenanalyse. PESTEL kijkt uitsluitend naar de macro-omgeving, dus naar krachten waar je geen invloed op hebt maar wel last of profijt van hebt.
Op het werk van Francis Aguilar, die in 1967 vanuit Harvard Business School Scanning the Business Environment publiceerde en daarin het ETPS-raamwerk introduceerde: economisch, technisch, politiek, sociaal. Later, in de jaren tachtig, breidden Gerry Johnson en Kevan Scholes dat in Exploring Corporate Strategy uit naar PESTEL, met de ecologische en de legale dimensie erbij. Het bestand noemt beide bronnen bij naam, plus twee latere publicaties over het toepassen en wegen van de factoren.
Een goede omgevingsanalyse vertelt je of de markt waar je in wilt stappen beweegt in jouw richting. Wat hij niet vertelt, is of die markt jou kan vinden. Dat is de stap erna, en daar zit ons eigen vak. De gratis SEO scan laat in enkele seconden zien waar je site staat. In de gids welk strategiemodel wanneer zie je hoe dit model zich tot de andere verhoudt. En wil je doorpraten over wat AI verder voor je bedrijf kan doen, van losse skills tot volledige automatisering, dan doen we dat gewoon in een gesprek.
