De AI Feynman Techniek Coach skill voor Claude

Het probleem dat de skill oplost is de illusie van begrip. Je leest een uitleg, je knikt, je denkt dat je het snapt. En dan vraagt iemand ernaar en hoor je jezelf woorden gebruiken die je niet kunt uitpakken. Dat overkomt iedereen die zich voorbereidt op een pitch, een examen, een klantgesprek of een uitleg aan familie. De methode van Richard Feynman zet daar een keiharde toets tegenover: kun je het uitleggen aan een kind van twaalf, zonder jargon, dan begrijp je het. Lukt dat niet, dan weet je meteen op welk punt je kennis dun is.

Geschreven is hij voor iedereen die iets moet kunnen overdragen: ondernemers die hun eigen dienst begrijpelijk willen maken, adviseurs die een complex advies aan een directie uitleggen, studenten die zich voorbereiden op een tentamen, en marketeers die een technisch product in mensentaal moeten beschrijven. De frontmatter van het bestand noemt precies die momenten, met de zinnen waarmee mensen het echt vragen: leg dit uit, help me dit begrijpen, ik wil dit echt snappen, maak dit simpel, ik moet dit kunnen pitchen, verklaar dit voor een leek. En ook de omgekeerde vraag: check of ik dit echt snap, test mijn begrip, waar zitten de gaten in mijn kennis.

Een ding is belangrijk om vooraf te weten, want het bepaalt of je de skill leuk gaat vinden of niet. Hij doet het werk niet voor je. In stap 3 markeert hij de zwakke plekken in je uitleg en vraagt hij jou om ze in te vullen, met een expliciet verbod om het antwoord namens jou te geven. Wie een kant en klare tekst wil, is hier verkeerd. Wie het onderwerp daadwerkelijk in zijn hoofd wil hebben, zit precies goed. Hij hoort bij de dienst AI en automatisatie en staat samen met de rest in de skill-bibliotheek, zonder account en zonder verkoopmail achteraf.

Jargon dekt het gat af. Een vakterm is een afkorting van een idee. Gebruik je hem terwijl je luisteraar het idee niet heeft, dan zeg je niets. Erger nog: vaktermen voelen voor de spreker als kennis, terwijl ze vaak juist de plek markeren waar het denken ophoudt. Jargon, vaktermen en Engelse buzzwords zijn daarom verboden in de eerste uitleg, en zegt erbij dat een term die je echt niet kunt vermijden meteen met een vergelijking wordt uitgelegd.

De zinnen zijn te lang. In het bestand staat een harde grens: maximaal vijftien woorden per zin in de uitleg voor een twaalfjarige. Dat is geen stijlvoorkeur maar een denktoets. Een lange zin kan drie halve ideeën aan elkaar plakken zonder dat iemand merkt dat het middelste ontbreekt. Hak je hem in drieën, dan valt de ontbrekende schakel meteen op. Vijftien woorden is trouwens veel korter dan de meeste mensen denken. Tel deze zin maar eens na, hardop.

De uitleg gaat over de theorie in plaats van over de wereld. Gevraagd wordt om concrete voorbeelden uit het dagelijks leven, en er staat zelfs een regel over voegwoorden in: vermijd het woord want gevolgd door een technische reden, gebruik omdat met menselijke logica. Dat klinkt als een detail, maar het dwingt je van de laag van definities naar de laag van oorzaken die iemand herkent.

De lengte is oneindig. Bij een uitleg zonder grens vult iedereen de onzekerheid met meer tekst. Daarom staat er een plafond van 250 woorden op de eerste uitleg. Wat er niet in past, snap je waarschijnlijk nog niet goed genoeg om weg te laten.

De toon is AI-toon. Regel 3 in het bestand verbiedt letterlijk de standaardzinnen waarmee taalmodellen hun antwoorden opwarmen, van het is belangrijk om te begrijpen dat tot laten we eens kijken naar. Lege complimenten zijn er ook niet bij: niet eerst goeie vraag, maar direct de inhoud. Dat maakt het antwoord korter en het gesprek eerlijker.

In diff-vorm, met het hypotheekvoorbeeld uit het bestand: wat eruit gaat en wat ervoor terugkomt.

Dan volgt het doel in twee regels: help de gebruiker verder dan oppervlakkige kennis, bouw echt begrip door simpel te dwingen, gaten te vinden en analogieën te gebruiken die blijven hangen. Daarna komt de kern: vier stappen die volgens het bestand strikt gevolgd moeten worden. Stap 1 kadert met vier vragen en levert een werkdefinitie van een zin op. Stap 2 schrijft de uitleg voor een twaalfjarige, met vijf harde schrijfregels en een vast format van vier kopjes. Stap 3 zoekt de gaten met zes Socratische vragen en een markering in drie regels per zwakke plek. Stap 4 herschrijft alles met minstens drie analogieën, een metafoor en twee lengtes.

Daarna staat de outputstructuur volledig uitgeschreven, inclusief de volgorde waarin de blokken terugkomen: werkdefinitie, uitleg voor een twaalfjarige, kennisgaten gevonden, dan de wachtregel, en pas daarna de definitieve uitleg met de elevatorversie, de diepteversie en de pakkende metafoor. Dat vaste formaat is de reden dat twee sessies met deze skill op elkaar lijken en dat je ze naast elkaar kunt leggen om te zien of je begrip is gegroeid.

Onder de stappen staan vijf regels over toon en eerlijkheid. Wees eerlijk hard als de uitleg vaag is. Geen complimenten zonder inhoud. Vermijd de standaardzinnen van taalmodellen. Wijs naar je bron en zeg het als je ergens niet zeker over bent, met een verwijzing naar de bekende uitspraak van Feynman dat je jezelf het makkelijkst voor de gek houdt. En als vijfde: maximaal twee iteraties, want als het na twee ronden nog niet zit, ligt het probleem dieper dan een betere formulering.

Onderaan staan drie onderdelen die je op veel skills niet ziet. Een uitgewerkt voorbeeld, het hypotheekgesprek dat je in FIG.01 hierboven terugziet. Een bronvermelding met drie titels van Feynman zelf en twee boeken voor verdere lezing. En een kort lijstje met de situaties waarin je de skill juist niet moet gebruiken. Zoek je uit hoe je zelf zo'n bestand opbouwt, dan staat de anatomie stap voor stap in een SKILL.md schrijven.

Belangrijk om te weten: de vier stappen zoals ze hier staan zijn niet een methode die Feynman zelf zo heeft opgeschreven. Ze zijn later door anderen afgeleid uit zijn manier van werken en lesgeven, en dat is precies hoe de skill het ook presenteert: als een techniek die naar hem is vernoemd en op zijn uitgangspunt rust. Dat uitgangspunt is wel van hem, en het is scherp: als je iets niet aan een kind van twaalf kunt uitleggen, begrijp je het zelf niet echt.

Waarom werkt dat uitgangspunt zo goed? Omdat het de enige toets is die je zelf kunt uitvoeren zonder dat er een expert bij hoeft te zitten. Je kunt jezelf niet horen zeggen dat je iets snapt en dat controleren. Je kunt jezelf wel horen struikelen zodra je de vakterm eruit haalt. Daar komen nog drie toetsen bovenop. De schrijfregels van stap 2, die het jargon weghalen. De zes vragen van stap 3, die het gat aanwijzen zodra je uitleg dun wordt. En de doorvragen-test van stap 4, die je vraagt of je analogie tien vragen overleeft of dat hij bij de derde vraag uit elkaar valt.

Dat laatste is een onderschat punt. Een goede analogie doet meer dan illustreren: ze draagt de structuur van het idee over, zodat je luisteraar zelf verder kan denken. Een slechte analogie doet alsof en breekt bij de eerste doorvraag, waarna je publiek niet alleen het idee niet snapt maar ook je uitleg niet meer vertrouwt. Daarom eist het bestand er drie uit verschillende domeinen, uit sport, koken, autorijden, natuur, kinderen of geld: wat in de ene analogie wegvalt, wordt in de volgende zichtbaar.

En dan de eerlijkheidsregel die het bestand er zelf bij zet: als de uitleg onzeker is, moet dat gezegd worden. Regel 4 verwijst naar de bekende uitspraak van Feynman dat je jezelf het makkelijkst voor de gek houdt. Voor een AI-skill is dat meer dan een sfeerzin. Een taalmodel produceert moeiteloos een vloeiende uitleg over iets wat het niet zeker weet, en die vloeiendheid voelt voor de lezer als betrouwbaarheid. De instructie om te benoemen wat onzeker is, is dus geen bescheidenheid maar een correctiemechanisme.

Loopt het uitpakken of het herkennen mis, dan staat de volledige route met de veelgemaakte fouten in Claude skills installeren. Daarna is het gebruik simpel: noem het onderwerp en zeg erbij aan wie je het straks moet uitleggen. Reken op vijftien tot dertig minuten, want dat is de tijd die het bestand zelf noemt voor een volledige cyclus. Het grootste deel daarvan ben jij aan het typen in stap 3, en dat is geen ontwerpfout maar het doel.

Hij is ook nuttig als zelftest voor iets wat je denkt te beheersen. Kies een onderwerp uit je eigen vak en laat de skill je uitleg openbreken. De zes vragen van stap 3 zijn ongemakkelijk juist omdat je ze zelf niet meer stelt: over je eigen vakgebied ben je gestopt met naïef kijken. Wie zijn kennis structureel wil opbouwen in plaats van incidenteel, kan de Bloom Taxonomie Coach skill ernaast leggen: die ordent leerdoelen van onthouden tot creëren, waar Feynman inzoomt op een enkel begrip.

En er is een derde toepassing die minder voor de hand ligt: je eigen aanbod scherp krijgen. Als je je dienst niet in 250 woorden zonder vakjargon kunt uitleggen, snapt je klant hem ook niet. Het jargonverbod van stap 2 werkt daar hetzelfde als in de natuurkunde. Wat overblijft als je de mooie woorden weghaalt, is wat je werkelijk verkoopt.

Er zijn ook grenzen, en die staan gewoon in het bestand. De eerste: pure feiten opzoeken. Voor een jaartal of een definitie is zoeken sneller dan een cyclus van vier stappen. De tweede: snelle taakuitvoering. De methode kost vijftien tot dertig minuten, dus als je binnen tien minuten iets af moet hebben, is dit het verkeerde instrument. De derde: onderwerpen waar je al expert in bent en alleen een second opinion wilt. Dan krijg je een uitleg op beginnersniveau terug, en dat is een antwoord op een vraag die je niet stelde.

Wij zetten er nog een eerlijke grens bij die het bestand niet noemt. Hij toetst of je uitleg intern klopt en of je zelf de gaten ziet, maar een feitencontrole is het niet. Zit er in jouw uitleg een onjuistheid die consistent is doorgevoerd, dan kan hij daar netjes drie analogieën voor bouwen. Ga je iets uitleggen waar veel van afhangt, zoals medische, juridische of financiële stof, controleer de feiten dan bij een echte bron of een vakgenoot voordat je hem doorvertelt.

Zoek je iets anders, dan zit je in de bibliotheek waarschijnlijk beter. Wil je een onderwerp niet uitleggen maar afpellen tot de bouwstenen, dan is de Eerste Principes Denker skill de logische keuze. Kom je liever door vragen tot inzicht dan door uitleggen, dan doet de Socratische Methode Coach skill dat systematisch.

Dezelfde toets werkt op het werken met AI zelf: laat iemand uitleggen wat hij de AI heeft gevraagd en waarom, en je hoort binnen een minuut of hij het snapt of het alleen naklikt. Wil je je team op die manier laten oefenen in plaats van een demo te geven, dan is dat wat de AI-trainingen doen. En zoek je meer gereedschap van dit type, dan staat de rest in de bibliotheek met 100 gratis skills.