De AI BCG Matrix Strateeg skill voor Claude

Geen software, geen abonnement, geen koppeling met je boekhouding: één tekstbestand van 1.009 woorden dat Claude vertelt hoe hij het Growth Share model van Bruce Henderson op jouw portfolio toepast, welke input hij per product nodig heeft, welke richtlijn hij hanteert bij het classificeren en in welk vast formaat het antwoord wordt opgeleverd. Je downloadt de zip bovenaan deze pagina, zet hem in je Claude-omgeving en vanaf dat moment analyseert Claude je portfolio volgens deze logica. Wat een skill precies is en waarom dit soort bestanden werkt, lees je in wat zijn Claude skills.

Het probleem dat de skill oplost herken je waarschijnlijk direct. Elk product in je bedrijf krijgt ongeveer evenveel aandacht, want alles voelt belangrijk. Marketingbudget volgt het product waar het hardst om wordt geroepen, niet het product dat het meeste waard is. Er draait ergens een oude dienst mee die niemand durft op te zeggen. En het nieuwe idee waar je enthousiast over bent krijgt er wat uurtjes bij, in plaats van een echte keuze: vol erin of stoppen. De BCG Matrix bestaat sinds 1968 om precies dit op te lossen, en deze skill maakt het invullen ervan een gesprek van een paar vragen in plaats van een middag met een whiteboard.

Hij is bedoeld voor iedereen met meer dan één ding in de verkoop: ondernemers met meerdere diensten, bureaus met verschillende proposities, teams die een productlijn beheren, bedrijven met losse business units. De vragen die hem activeren staan letterlijk in het bestand: waar moet ik in investeren, welke producten leveren het meeste op, moet ik dit product houden. Wie zoiets aan Claude vraagt terwijl de skill is geladen, krijgt geen algemeen verhaal maar een matrix.

Eén ding moet je vooraf weten: de skill analyseert, hij onderzoekt niet. Hij werkt uitsluitend met wat jij aanlevert of schat, en hij zegt dat zelf ook. De kwaliteit van de indeling staat of valt met de eerlijkheid van jouw inschattingen over marktgroei en marktaandeel. Schat je jezelf structureel te groot in, dan krijg je een gevleide matrix, en daar koop je niets voor.

Die twee assen leveren vier posities op, en elke positie heeft een eigen logica. Sterren zijn koplopers in een groeimarkt: ze vragen veel investering maar leveren ook veel op, en als je ze goed voedt worden ze later Cash Cows. Cash Cows domineren een volwassen markt: veel kasstroom, weinig investering nodig, en die kasstroom hoort naar je Sterren en je beste Question Marks te vloeien. Question Marks zitten in een groeimarkt waar jij nog klein bent: hoog risico, en het bestand is er hard over: investeren of afstoten, niet half doen. Dogs hebben geen groei en geen positie: afstoten, of bewust klein houden in een niche.

Is een model uit 1968 nog bruikbaar? Daar neemt het bestand zelf positie in, via de bronnenlijst: naast Henderson staat er BCG Classics Revisited: The Growth Share Matrix uit 2014 in, waarin BCG het eigen model opnieuw tegen het licht hield. Het raamwerk zelf is niet verouderd, want de onderliggende vraag verandert nooit: welk deel van je portfolio verdient je schaarse geld en aandacht. Wat wel verandert is het tempo waarin kwadranten verschuiven, en juist daarom helpt het dat de analyse nu geen adviestraject meer kost.

Het verschil tussen praten over je portfolio en de matrix invullen, zie je het snelst in de taal. Dit is wat de skill doet met de zinnen die in elke strategiesessie voorbijkomen:

Daarna volgt de werkwijze in vier stappen. Stap één is de input. Per product of business unit vraagt de skill een naam, een schatting van de marktgroei in procenten per jaar of gewoon laag, midden of hoog, een schatting van het relatieve marktaandeel, en optioneel de omzet en winstbijdrage. Heb je geen exacte cijfers, dan mag hij met inschattingen werken, maar die worden in de output als schatting gemarkeerd.

Stap twee is de classificatie, met een expliciete richtlijn: marktgroei boven 10 procent per jaar telt als hoog, en een relatief marktaandeel boven 1, dus groter dan je grootste concurrent, telt als hoog. Stap drie koppelt elk kwadrant aan een actie: investeren en beschermen bij Sterren, melken en doorsluizen bij Cash Cows, bewust kiezen bij Question Marks, afstoten of niche bij Dogs.

Stap vier zoomt uit naar de hele portfolio: is er een tekort aan Sterren, dan loopt de toekomst leeg; heb je te veel Question Marks, dan verbrand je cash zonder te kiezen; zitten er te veel Dogs in, dan zit er ruimte vast in matige producten.

Het output-formaat ligt vast, en dat is bewust. Per item krijg je het kwadrant, de marktgroei, het relatieve marktaandeel, een actie in één zin en een korte reden. Daarna volgt een portfolio-advies van twee of drie zinnen over de balans en de prioriteit voor de komende 12 maanden, en het antwoord sluit af met scherpe vervolgvragen, zoals in het voorbeeld: welk nieuw product zou in een groeimarkt jouw volgende Question Mark kunnen worden? Door dat vaste formaat kun je analyses van verschillende momenten naast elkaar leggen en zien wat er verschoven is.

Ook de toon is voorgeschreven. Schrijven moet hij als een doorgewinterde strategieconsultant: helder, niet vaag, geen jargon zonder uitleg, beslissingen niet ontwijken, en hij mag scherp zijn over Dogs. Dat laatste is een detail dat veel zegt: het bestand weet dat de Dog-diagnose de pijnlijkste is, en geeft Claude expliciet toestemming om hem toch te stellen. Achterin staan drie bronnen en drie dingen die de skill principieel niet doet, en die grenzen krijgen verderop hun eigen sectie.

Waarom het model werkt, zit in wat het weglaat. Vrijwel elke portfolio-discussie ontspoort op dezelfde manier: er wordt geschoven met tien criteria tegelijk, van klanttevredenheid tot hoe leuk het werk is, en aan het eind van de middag is alles belangrijk. Henderson reduceerde de vraag tot twee assen die allebei over geld gaan. Marktgroei bepaalt hoeveel investering een positie vraagt, relatief marktaandeel bepaalt hoeveel marge een positie oplevert. Alle romantiek valt buiten de matrix, en dat is precies de bedoeling.

Het tweede inzicht is de kringloop uit FIG.02: een portfolio is een systeem waarin kasstromen van volwassen posities de groeiposities financieren. Wie alleen Cash Cows heeft, verdient vandaag goed en heeft over vijf jaar een probleem. Wie alleen Sterren en Question Marks heeft, groeit hard tot het geld op is. De balansvragen in stap vier van de skill komen rechtstreeks uit dit systeemdenken, en het portfolio-advies uit het voorbeeld laat zien hoe dat uitpakt: één Ster zonder Cash Cow is geen luxepositie maar een risico.

Wat de matrix niet doet, is de omgeving verklaren. Waarom een markt groeit of krimpt, welke krachten je marge onder druk zetten, wat wetgeving of technologie gaat doen: daarvoor bestaan andere frameworks, en het bestand verwijst er zelf naar. Voor de krachten binnen je markt is er de Porter Five Forces skill, voor de wereld buiten je markt de PESTEL Analist skill. En wie na de portfolio-keuze wil bepalen in welke richting de groei moet komen, pakt de Ansoff Matrix Strateeg skill erbij: die twee matrices zijn elkaars logische vervolg.

Daarna is het gebruik simpel: som je producten op, met per product wat je weet over de marktgroei en je positie ten opzichte van je grootste concurrent, en vraag om een BCG matrix. Ontbreekt er iets, dan vraagt hij dat zelf na. Een uitgebreidere handleiding voor alle omgevingen staat in Claude skills installeren, en wie na het gebruiken van skills zelf een SKILL.md wil leren schrijven, vindt het complete recept in SKILL.md schrijven.

Er zijn ook situaties waarin je hem beter laat liggen. Heb je maar één product en geen plannen voor meer, dan valt er weinig te verdelen en is een positioneringsvraag zinvoller dan een portfoliovraag. Zoek je onderbouwing met echte marktdata, dan moet je die eerst zelf verzamelen, want de skill haalt bewust niets op en rekent bewust niets door. En de belangrijkste grens zit in de input: de matrix is zo eerlijk als jouw schattingen. Dat wordt deels opgevangen doordat aannames als schatting worden gemarkeerd, maar een structureel te rooskleurig zelfbeeld corrigeert geen enkel framework.

De laatste eerlijke grens: de matrix vertelt je welk product je moet voeden, melken of loslaten, maar niet hoe je dat concreet doet. De uitvoering, van marketingbudget verschuiven tot een product netjes sunsetten, blijft mensenwerk. Wat de skill wel doet, is zorgen dat die uitvoering ergens op gebaseerd is: op een expliciete indeling met redenen erbij, in plaats van op de waan van de dag.

Een scherpe portfolio-keuze bepaalt waar je marketingbudget heen gaat, maar dat budget moet wel ergens renderen. Voor de meeste bedrijven begint dat bij gevonden worden door de mensen die hun Ster zoeken. De gratis SEO scan laat in enkele seconden zien waar je site staat. In de gids welk strategiemodel wanneer zie je hoe dit model zich tot de andere verhoudt. En wil je doorpraten over wat AI verder voor je bedrijf kan doen, van losse skills tot volledige automatisering, dan doen we dat gewoon in een gesprek.