Theory of Constraints · IN HET KORT
Meer werk doen op een willekeurige plek maakt een proces niet vanzelf sneller. Deze skill onderzoekt welke beperking de totale doorstroming tegenhoudt en welke aanpassing daar werkelijk invloed op kan hebben.
Jouw opdracht
Publicaties blijven wachten op beoordeling. De zichtbare stapel maakt de beoordelaar nog niet automatisch de oorzaak. Het team meet eerst instroom, wachttijd en onvolledige aanleveringen. Mogelijke eerste ingrepen zijn betere invoer en afgesproken beoordelingsmomenten, voordat extra mensen worden aangenomen.
Mogelijke uitwerking
Dit voorbeeld laat de werkwijze zien en is geen klantresultaat.
01 / DE BASIS
Een systeemoverzicht, meetvragen, onderbouwde knelpunthypothese en een plan langs vijf focusstappen.
02 / ZO KAN HET ERUITZIEN
Publicaties blijven wachten op beoordeling. De zichtbare stapel maakt de beoordelaar nog niet automatisch de oorzaak. Het team meet eerst instroom, wachttijd en onvolledige aanleveringen. Mogelijke eerste ingrepen zijn betere invoer en afgesproken beoordelingsmomenten, voordat extra mensen worden aangenomen.
Dit voorbeeld laat de werkwijze zien en is geen klantresultaat.
Meerdere beperkingen kunnen elkaar beïnvloeden. Een rij wachtend werk is een aanwijzing, geen bewijs van de grondoorzaak. Het beter benutten van capaciteit mag noodzakelijke pauzes, onderhoud, veiligheid of kwaliteit niet verdringen. Investeringen vragen om echte gegevens en bevoegdheid om ze te doen.
03 / AAN DE SLAG
Vergelijk vraag, capaciteit en wachttijd voordat je een schakel als knelpunt aanwijst.
Verminder vermijdbare verstoringen en stem werkaanvoer af op de vermoedelijke beperking. Behoud pauzes, onderhoud en kwaliteitscontroles.
Onderzoek pas daarna extra capaciteit. Meet opnieuw en controleer of de beperking werkelijk is verschoven.
04 / MAAK HET EIGEN
De Nederlandstalige skill is gratis te downloaden als ZIP met een SKILL.md-instructiebestand. Voor de download hoef je geen account aan te maken of e-mailadres achter te laten. Het bestand wordt aangeboden onder de MIT-licentie; lees de voorwaarden voordat je het aanpast of verspreidt. Hulp bij het toepassen? Plan een gesprek.
Alle informatieDownload. Pas toe. Verfijn.
Taal van het bestand: Nederlands
Lees verder in je eigen tempo.
Je beschrijft je bedrijf, project of proces aan Claude en je krijgt terug waar het werkelijk vastloopt: de ene constraint die het tempo van het hele systeem bepaalt. Daarna leidt de skill je door de vijf focusstappen van Eliyahu Goldratt, in vaste volgorde en zonder er een over te slaan, tot en met een 30 dagen plan. De hardste les zit in het kernidee: alles wat je verbetert dat niet de bottleneck is, levert voor het geheel niets op. Deze skill zorgt dat je die fout niet meer maakt.
de regels hierboven komen uit de zip op deze pagina · SKILL.md is 8.405 bytes
Dit is het voorbeeld dat in de SKILL.md zelf staat, hier ingekort weergegeven: een marketingbureau van acht mensen dat op volle kracht draait maar niet groeit. De eigenaar had al mensen aangenomen, en dat hielp niet. Let op waar de skill de bottleneck vindt: niet in de uitvoering, maar bij de ene persoon die alle strategie doet.
De Theory of Constraints Analist is een gratis skill uit de bibliotheek die wij bijhouden, en die inmiddels 100 skills telt. Een skill is een instructiebestand, SKILL.md, dat een AI-assistent een vaste werkwijze meegeeft voor één taak.
Geen software die je installeert, geen abonnement, geen consultancytraject: één tekstbestand van 1.309 woorden dat Claude in de rol zet van een analist getraind op het werk van Eliyahu M. Goldratt, met een vaste werkwijze, een vast outputformat en zes regels die hij niet mag loslaten. Je downloadt de zip bovenaan deze pagina, zet hem in je Claude-omgeving, en vanaf dat moment zoekt Claude bij elk vastgelopen proces eerst de constraint. Wat een skill precies is en hoe dat bestandsformaat werkt, lees je in wat zijn Claude skills.
Het probleem dat de skill oplost is er een dat vooral hardwerkende teams raakt: alles draait op volle kracht en toch groeit er niets. De reflex is dan om overal een beetje te verbeteren, of om mensen aan te nemen, en juist die reflex is volgens Goldratt de fout. In elk systeem is er op elk moment precies één constraint die de doorvoer bepaalt.
De frontmatter van het bestand somt de situaties op waarin de skill aanspringt: waar zit de bottleneck, mijn proces loopt vast, we draaien op volle kracht maar groeien niet, doorlooptijd verlagen, capaciteit vergroten, wat is de zwakste schakel, throughput verhogen. Ook de vaktermen staan erin, van drum buffer rope tot current reality tree, voor wie het framework al kent.
Geschreven is hij voor ondernemers met meerdere afdelingen of stappen in hun proces, die niet weten welke stap de hele keten remt. Hij is onderdeel van de bibliotheek die we vanuit de dienst AI en automatisatie gratis beschikbaar stellen, zonder account en zonder verkoopmail achteraf.
Eén ding moet je vooraf weten: de skill trekt geen conclusies uit je eerste zin. Een van zijn zes vaste regels verbiedt advies over de constraint zonder eerst observeerbaar bewijs te vragen, en een andere regel draagt hem op door te vragen tot hij echt zeker weet waar de constraint zit. Reken dus op tegenvragen over wachtrijen, stilstand en doorlooptijden voordat je een oordeel krijgt. Dat is geen traagheid, dat is het framework.
De Theory of Constraints komt uit The Goal, de bedrijfsroman die Eliyahu M. Goldratt in 1984 schreef en die in het Nederlands De Doelstelling heet. Het kernidee staat letterlijk in de SKILL.md: een keten is zo sterk als haar zwakste schakel, en in elk systeem is er op elk moment exact één constraint die de doorvoer van het geheel bepaalt. Alles wat je verbetert dat niet de constraint is, levert nul resultaat op voor het geheel. Alleen werk aan de bottleneck zorgt voor verbetering.
Om dat meetbaar te maken gebruikt de skill de drie meeteenheden van Goldratt, in een vaste volgorde. Throughput: het tempo waarmee het systeem geld genereert via verkoop. Inventory, ook wel investment: al het geld dat in het systeem vastzit. En operating expense: al het geld dat nodig is om voorraad om te zetten in throughput. Het doel is throughput omhoog en de andere twee omlaag, in die volgorde. Wie zijn eigen cijfers niet paraat heeft, wordt niet weggestuurd: de skill legt de begrippen kort uit en helpt je ze zelf te schatten.
Het verschil met de gebruikelijke verbeterreflex laat zich het best in diff-vorm zien:
Voor de aansturing van de keten gebruikt het bestand drum buffer rope, ook al zo'n term uit The Goal. De drum: de bottleneck slaat het ritme voor het hele systeem. De buffer: een kleine voorraad om de bottleneck heen, zodat die nooit stilvalt. De rope: een signaal terug naar het begin van de keten, zodat er alleen werk wordt vrijgegeven dat de bottleneck aankan. Andere resources mogen nadrukkelijk niet sneller werken dan de constraint verwerkt, want dan stapelt de voorraad zich op.
De bronnenlijst van het bestand telt zes titels: The Goal (1984), It's Not Luck (1994) en Critical Chain (1997) van Goldratt, The Goal: A Process of Ongoing Improvement van Goldratt en Jeff Cox, de Body of Knowledge van de TOC International Certification Organization, en Goldratt's Theory of Constraints: A Systems Approach van H. William Dettmer. Wil je zelf leren hoe je zo'n onderbouwd instructiebestand opzet, dan staat de werkwijze in SKILL.md schrijven.
De keten uit het voorbeeld in het skill-bestand, schematisch weergegeven. De vier signalen waarmee de skill een constraint herkent staan er als bewijs bij: werk hoopt zich ervoor op, erna staan resources stil, klanten wachten op output uit dit punt, en iedereen wijst ernaar als de pijn.
Een skill is zo goed als zijn instructies, dus die beschrijven we hier gewoon. Na de frontmatter met de triggers en de licentie (MIT, versie 1.0.0) zet het bestand Claude in de rol van Theory of Constraints analist, getraind op het werk van Goldratt, met als doel de constraint te vinden en de gebruiker stap voor stap door de vijf focusstappen te leiden. Dat geldt uitdrukkelijk voor elk soort systeem: een bedrijf, een afdeling, een proces, een productieketen, een marketing funnel of een sales pipeline.
De werkwijze bestaat uit vijf vaste onderdelen. Eerst context vragen: wat is het systeem, wat is het doel, en wat zijn de huidige standen van throughput, inventory en operating expense. Dan de constraint identificeren via observeerbare signalen: wachtrijen, stilstand, klachten, doorlooptijd. Dan de vijf focusstappen doorlopen, elke stap met concrete vragen en acties. Daarbij wijst de skill ook op beleidsconstraints en mentale constraints, want vaak is de echte constraint een aanname en geen machine. En hij sluit altijd af met een concrete actielijst voor de komende 30 dagen.
De vijf focusstappen zelf zijn het hart van het bestand, en de instructie is streng: volg ze exact in volgorde en sla niets over. Stap één, identify: vind de plek die het tempo van het hele systeem bepaalt. Stap twee, exploit: haal het maximale uit de constraint zonder geld uit te geven, geen pauze op de bottleneck, geen rework, geen werk dat niet bijdraagt aan throughput.
Stap drie, subordinate: stem al het andere af op het tempo van de constraint, met drum buffer rope. Stap vier, elevate: pas als stap twee en drie zijn uitgevoerd komt er geld in beeld voor extra mensen, machines of training. Stap vijf, repeat: zodra de constraint is opgeheven verschuift hij naar een andere plek, dus terug naar stap één, en laat de oude regels van de oude constraint niet bestaan.
Voor grotere veranderingsvraagstukken bevat het bestand daarnaast de drie vragen van de thinking processes, in volgorde: wat moet er veranderen (de current reality tree, op zoek naar de root cause), waar moet het naartoe veranderen (de future reality tree), en hoe veroorzaak je de verandering (de prerequisite tree en de transition tree). Ook de output ligt vast: het systeem in beeld, de standen van T, I en OE, de constraint met type, locatie en bewijs, de vijf stappen elk uitgewerkt, het 30 dagen plan per week, en de aannames die kunnen kloppen of niet.
Het bestand sluit af met zes belangrijke regels, en die bepalen het karakter van het gesprek: dwing de gebruiker alle vijf stappen te lopen, wijs altijd op beleid en aannames als mogelijke echte constraints, geef nooit advies zonder observeerbaar bewijs te vragen, gebruik drum buffer rope waar het past, vraag door tot je zeker weet waar de constraint zit, en leg T, I en OE uit als de gebruiker ze niet kent. Hoe die regels uitpakken zie je hieronder in FIG.03.
De SKILL.md eindigt met zes regels die belangrijker zijn dan welke tip ook, want de verleiding bij een bottleneck-analyse is altijd dezelfde: snel een dader aanwijzen en gaan investeren. Hieronder zie je de regels in actie: elk verzoek is iets dat je zou kunnen zeggen, met de reactie die de skill volgens zijn eigen instructies geeft.
De zip bevat één map, ai-theory-of-constraints-analist, met daarin de SKILL.md. Installeren is een kwestie van het bestand op de juiste plek zetten, en die plek verschilt per omgeving. SKILL.md is sinds december 2025 een open standaard, en dezelfde skill werkt daardoor ook in Codex, Cursor en Gemini CLI. Je downloadt dus geen Claude-bestand maar een werkinstructie die elke moderne AI-assistent kan lezen.
~/.claude/skills/ (of .claude/skills/ in je project)./ai-theory-of-constraints-analist.AGENTS.md in je repo.AGENTS.md.Daarna is het gebruik simpel: beschrijf je systeem en je doel, en beantwoord de tegenvragen over waar het werk zich ophoopt. Hij vraagt zelf na wat er ontbreekt. Loop je ergens vast, dan staat het volledige stappenplan per omgeving in Claude skills installeren, en de bredere uitleg over werken met AI vind je in de kennisbank.
Hij is op zijn sterkst bij een systeem met meerdere schakels waar de doorvoer stokt: een productieproces, een dienstverleningsketen van intake tot oplevering, een sales pipeline of een marketing funnel. Het herkenbare moment is het moment uit het voorbeeld: alles en iedereen is druk, en toch komt er niet meer uit. Juist dan is de kans groot dat één schakel het geheel remt en dat inzet op alle andere plekken verdampt. Ook als je al een vermoeden hebt, loont de skill: hij dwingt je dat vermoeden te toetsen aan observeerbaar bewijs voordat je gaat verbouwen. Bij ons klopte dat vermoeden lang niet altijd.
Er zijn ook situaties waarin je hem beter laat liggen. Een probleem zonder keten is er één van: gaat het om een enkele beslissing of een losse taak, dan is er geen doorvoer om te optimaliseren en heb je meer aan een ander denkkader. Wil je vooral weten waarom iets telkens misgaat, dan zit je bij de 5 Waarom Analist beter, die de oorzaakketen afloopt in plaats van de werkketen. En gaat je vraag over welke klanten of taken de meeste waarde opleveren, dan is dat het domein van de Pareto-analist: Pareto zoekt waar de waarde zit, Theory of Constraints zoekt waar de stroom stokt, en de twee vullen elkaar goed aan.
Nog een eerlijke grens: de skill levert een analyse en een plan, geen uitvoering. Het 30 dagen plan uit het voorbeeld werkt alleen als iemand in week één werkelijk de doorlooptijd per fase meet, en het bestand is daar zelf eerlijk over door elke analyse af te sluiten met aannames die kunnen kloppen of niet. Wie de conclusies nooit toetst aan de werkelijkheid, heeft aan geen enkel framework iets.
Deze skill is de gratis doe-het-zelf-versie van werk dat we ook als dienst leveren. Hij blijft compleet en zonder addertjes, maar besef wat een skill is: hij leert je AI hoe hij iets doet, terwijl elke nieuwe sessie leeg begint. Hij is niet de motor en niet het geheugen. Jij prompt, jij levert elke keer opnieuw je keten en je cijfers aan, jij controleert. Wie dat anders wil, heeft twee vervolgstappen: de motor uit handen geven, of het geheugen regelen.
Trede 3 verdient meer dan een alinea, want dit is het verschil tussen een slimme chat en een systeem waar je op kunt bouwen. Jarvis is het organisatiebrein: het onthoudt wat je AI's moeten weten, verdeelt het werk en houdt bij wat er gebeurde. Bij een constraint-analyse telt dat dubbel, want stap vijf van het framework is terugkomen: de constraint verschuift, en wie de vorige meting kwijt is begint elke keer opnieuw. Hieronder zie je wat een sessie terugkrijgt.
Wij draaien zelf al maanden op dit systeem. Elke agent-sessie, elke taak en elke beslissing wordt erin gelogd en is terug te lezen. Een nieuwe sessie begint daardoor niet blanco: hij haalt eerst de vastgelegde besluiten, de lopende projecten en de laatste wijzigingen op, en werkt verder waar de vorige stopte. We beschrijven dus geen belofte maar de werkwijze waar we zelf dagelijks in werken.
Bekijk de vier plannen op jarvis/prijzen. Via de wachtlijst geef je alleen vrijblijvend je voorkeursplan door. Dat maakt nog geen account, bestelling of betalingsplicht. Zakelijk maatwerk bespreken we eerst.
Theory of Constraints vertelt je waar de stroom stokt. Waar de waarde zit, waarom het misgaat en wat je ingreep verderop veroorzaakt: daar zijn andere skills uit dezelfde bibliotheek voor gebouwd.
De constraint is gevonden. Deze twee graven verder in het waarom en het waar.
5 Waarom AnalistVraagt door tot de wortel: waarom is juist deze schakel de zwakste geworden?SKILL Pareto-analistRekent uit waar de waarde zit: de andere kant van dezelfde hefboom.SKILLElke oplossing verschuift de constraint. Denk de gevolgen vooruit voordat je verbouwt.
Tweede-orde DenkerWat gebeurt er daarna, en daarna? De vraag die stap vijf van het framework stelt.SKILL AI-trainingenAls je team dit soort analyses zelf wil leren opzetten en draaien.SRVNieuw met skills? Deze drie leggen het bestandsformaat uit, van begrip tot zelf schrijven.
Wat zijn Claude skillsHet bestandsformaat, de open standaard en wat een skill wel en niet kan.DOC Claude skills installerenHet volledige stappenplan per omgeving, van Claude Code tot Gemini CLI.DOC SKILL.md schrijvenZelf een skill bouwen volgens dezelfde werkwijze als deze bibliotheek.DOCWaar deze skill vandaan komt en wat er nog meer is.
De hele skill-bibliotheekAlle 100 gratis skills op een rij, per onderwerp gesorteerd.HUB AI en automatisatieDe dienst erachter: van losse skills naar werkende automatisering in je bedrijf.SRV KennisbankArtikelen over SEO, AI en online zichtbaarheid, doorzoekbaar.DOCNiets. De skill is gratis, valt onder de MIT-licentie en je hoeft geen account aan te maken en geen e-mailadres achter te laten. Je downloadt een zip van 3,9 KB met daarin een map en een enkel bestand, SKILL.md, en dat is de complete skill. Er is geen betaalde versie en er komt geen verkoopmail achteraan.
Ja. SKILL.md is sinds december 2025 een open standaard, en hetzelfde bestand werkt daardoor ook in Codex, Cursor, Gemini CLI en andere tools die de standaard volgen. In Codex pak je de zip uit in .agents/skills/ in je project, of in ~/.agents/skills/ voor al je projecten; Codex ondersteunt SKILL.md sinds de open standaard van december 2025 rechtstreeks. De inhoud van SKILL.md in je AGENTS.md zetten kan ook nog steeds. De instructies zelf zijn gewoon leesbare tekst, dus een AI-assistent die instructiebestanden accepteert kan ermee overweg.
Identify, Exploit, Subordinate, Elevate en Repeat. Eerst vind je de constraint, dan haal je eruit wat erin zit zonder geld uit te geven, dan stem je de rest van het systeem af op het tempo van die constraint, pas daarna investeer je in extra capaciteit, en zodra de constraint verschuift begin je opnieuw. De skill loopt ze in exact deze volgorde en slaat niets over, want dat is de instructie in het bestand.
Throughput is het tempo waarmee het systeem geld genereert via verkoop, inventory is al het geld dat in het systeem vastzit, en operating expense is al het geld dat nodig is om voorraad om te zetten in throughput. Het doel is throughput omhoog en de andere twee omlaag, in die volgorde. Ken je je eigen cijfers niet, dan legt de skill de begrippen kort uit en helpt hij je ze zelf te schatten: dat is een van zijn zes vaste regels.
Nee. Het bestand noemt uitdrukkelijk elk soort systeem: een bedrijf, een afdeling, een proces, een productieketen, een marketing funnel of een sales pipeline. Het voorbeeld in de skill is zelf een marketingbureau van acht mensen, waar de bottleneck niet in een machine zit maar bij de ene persoon die alle strategie doet.
Daar is de skill juist scherp op. Hij wijst altijd op beleid en aannames als mogelijke echte constraint, want vaak remt niet een machine de keten maar een regel of een overtuiging die niemand meer ter discussie stelt. In het voorbeeld is het type van de constraint dan ook beleid plus capaciteit, en een van de vaste regels verbiedt advies over de constraint zonder eerst observeerbaar bewijs te vragen.
Een vast format dat in het bestand staat: het systeem in beeld, de stand van throughput, inventory en operating expense, de constraint met type, locatie en bewijs, de vijf focusstappen elk met concrete acties, een 30 dagen plan per week, en een lijst aannames die kunnen kloppen of niet. Je kunt de analyse dus direct naast je eigen werkelijkheid leggen.
Niet elke bottleneck zit binnen: bij veel bedrijven wijst de analyse uiteindelijk naar de instroom. Er is capaciteit over, maar er komen te weinig aanvragen binnen om hem te vullen. Dan verschuift het werk van de keten naar de vindbaarheid: gevonden worden door de mensen die je zoeken. De gratis SEO scan laat in enkele seconden zien waar je site staat. En wil je doorpraten over wat AI verder voor je bedrijf kan doen, van losse skills tot volledige automatisering, dan doen we dat gewoon in een gesprek.
