De AI Wardley Mapping Strateeg skill voor Claude

Het probleem dat hij oplost is herkenbaar voor iedereen die wel eens een strategische keuze moest maken: zelf bouwen of kopen, investeren of uitbesteden, vasthouden of loslaten. De meeste van die keuzes worden genomen op buikgevoel, in een vergadering, met de stelligste stem als winnaar.

Wardley Mapping vervangt dat buikgevoel door een kaart. De verticale as toont je value chain: wat de gebruiker ziet bovenaan, de onzichtbare infrastructuur onderaan. De horizontale as toont evolutie: elk component beweegt van Genesis, nieuw en onbegrepen, via Custom Built en Product naar Commodity, volledig gestandaardiseerd. Op een kaart zie je in één blik wat je moat is, wat je moet kopen in plaats van bouwen, en waar de markt onder je aan het verschuiven is.

Alles hierin is gebaseerd op het werk van Simon Wardley, die zijn methode sinds 2015 online vrij beschikbaar maakt onder Creative Commons, en bouwt op de doctrine- en gameplay-principes uit zijn boek over topographical intelligence in business. Die herkomst staat in het bestand zelf vermeld, met bronnenlijst. Je krijgt dus geen samenvatting van een managementboek maar een uitvoerbare werkinstructie: zes stappen met per stap de vragen die de skill stelt, de signalen waarop hij let en het vaste formaat waarin het resultaat verschijnt.

Eén ding vooraf: de skill is streng. Eén gebruiker, één primaire behoefte, minimaal acht componenten, en elke fase-inschatting wordt getoetst met de vraag of je het component elders kunt kopen. Die strengheid is geen eigenaardigheid maar het hele punt, want een vage map geeft vage strategie.

De kaart toont afhankelijkheden. In stap drie verbindt de skill elk component met wat het nodig heeft om te functioneren. Dat klinkt administratief, tot je ziet wat het blootlegt: de dienst waar je klanten voor betalen leunt op een component dat je nooit aandacht geeft, of op een freelancer die morgen kan opstappen. Een component dat nergens aan hangt is volgens de doctrine van de skill verdacht: dan is het geen onderdeel van je value chain, of je bent een afhankelijkheid vergeten.

De kaart toont evolutie, en evolutie is niet optioneel. Daar is het bestand stellig over: componenten kunnen niet stilstaan. De evolutionaire druk is universeel, alles beweegt van Genesis naar Commodity. De vraag is niet of je custom gebouwde oplossing ooit een product wordt dat iedereen kan kopen, maar wanneer, en wat jij doet op het moment dat het gebeurt. Wie dat op een kaart ziet aankomen, kan er jaren eerder op reageren dan wie het pas merkt als de omzet daalt.

En de kaart maakt inertie zichtbaar. Elke analyse sluit hij daarom af met inertie-waarschuwingen: welke aannames in je organisatie gehecht zijn aan een oude positie op de kaart. "Wij bouwen alles zelf" was een voorsprong toen het component custom was; het is een kostenpost zodra hetzelfde component als product te koop is. Inertie heet in het bestand de belangrijkste reden waarom bedrijven verliezen wanneer een component evolueert, en dat is precies het soort waarschuwing die je liever van een kaart krijgt dan van je jaarcijfers.

In diff-vorm, met regels naar het voorbeeld uit de skill: hoe hetzelfde vraagstuk klinkt zonder en met map.

Daarna volgen de zes stappen. Stap één zet de anchor: wie is de eindgebruiker en wat is zijn belangrijkste behoefte. Daar is de skill streng in, één gebruiker en één primaire behoefte, want zonder kloppende anchor heeft de rest geen waarde. Stap twee verzamelt componenten: activiteiten, practices, data, kennis en technologie, en de instructie zegt letterlijk dat hij niet stopt voordat er minimaal acht op tafel liggen, omdat een lege map niets zegt. Stap drie tekent de dependencies: welk component heeft welk ander component nodig, met de user need bovenaan en elke laag eronder verbonden.

Stap vier plaatst elk component op de evolutie-as, en dit is waar het bestand het meest concreet wordt. Per fase staan de signalen uitgeschreven waaraan je hem herkent. Genesis: weinig spelers, geen prijspunt, hype en onzekerheid, papers op arxiv. Custom: bedrijven bouwen eigen versies, consultants verkopen implementaties, schaars talent. Product: SaaS-oplossingen verschijnen, verschillende prijspunten, vergelijkingen op G2. Commodity: utility pricing, weinig differentiatie, focus op betrouwbaarheid en kosten. En omdat vrijwel iedereen zijn eigen werk te innovatief inschat, geeft de skill er een testvraag bij: kan ik dit elders kopen?

Stap vijf is de enige stap waarin de skill niets aan jou vraagt: de gameplay doet hij zelf. Op basis van de map bepaalt hij welke teams bij welke componenten horen volgens de driedeling Pioneer, Settler en Town Planner, loopt hij zes klassieke strategische zetten uit Wardleys doctrine na, en controleert hij op inertie: organisatorische gehechtheid aan een oude positie. Stap zes levert de output in een vast format van zeven onderdelen: de anchor, de map in tekst, een componententabel met zichtbaarheid en fase, strategische zetten met per zet het waarom en de eerste stap deze week, climatic forecasts voor één tot drie jaar, inertie-waarschuwingen en de vragen die je nog moet beantwoorden.

Het bestand sluit af met zes doctrine-principes die als harde regels gelden, de bronvermelding naar Wardleys vrij beschikbare werk en de licentie: MIT, met behoud van bronvermelding naar TheSEO en Simon Wardley. Over die doctrine hieronder meer, want daar zit het karakter van deze skill.

Die herkomst verklaart de toon van de skill. Wardley schreef zijn methode niet als consultancyproduct maar als correctie op zijn eigen blinde vlek: hij leidde een bedrijf, kon elke vraag over omzet en team beantwoorden, en had geen antwoord op de vraag waarom hij voor de ene strategie koos en niet voor de andere. Zijn antwoord werd de kaart, en de doctrine is de destillatie van wat er telkens misging bij bedrijven zonder kaart. Daaruit neemt de skill zes principes over als harde regels, die je in de volgende sectie in actie ziet.

Voor de volledigheid: de skill zelf staat onder MIT-licentie en is vrij te gebruiken, aan te passen en te verspreiden, met behoud van bronvermelding naar TheSEO en Simon Wardley. Je mag hem dus ook inzetten in je eigen adviespraktijk. Wil je het framework naast andere strategie-instrumenten leggen, dan staan de SWOT-analyse skill en de PESTEL Analist skill in dezelfde bibliotheek: de eerste voor de foto van je huidige positie, de tweede voor de krachten van buitenaf. De Wardley Map is van de drie de enige die beweging toont.

Daarna is het gebruik simpel: beschrijf je bedrijf of product en vraag om een Wardley Map, of stel gewoon de vraag waar je mee zit, zoals wat moet ik zelf bouwen en wat kopen. Per stap stelt hij zijn eigen vragen en werkt hij door tot de map aan de doctrine voldoet. Ben je nieuw met dit soort bestanden, begin dan bij de kennisbank voor de bredere uitleg over werken met AI.

Er zijn ook situaties waarin je hem beter laat liggen. Heb je geen idee wie je gebruiker is of wat zijn primaire behoefte is, dan houdt de skill je bij stap één vast en komt er geen map: dat is geen falen van de methode maar het eerlijke signaal dat er een fundamentelere vraag ligt.

Voor een operationele beslissing zonder afhankelijkheden, zoals de keuze tussen twee vergelijkbare tools, is een hele map overdreven: daar is de Two-Way Door Beslisser skill het passender instrument, omdat die eerst toetst hoe omkeerbaar de beslissing is. En wie de krachten van buitenaf wil analyseren, van politiek tot technologie, zit beter bij de PESTEL Analist: die kijkt naar het weer, de Wardley Map naar het terrein.

De belangrijkste grens zit in de aard van het instrument, en de skill benoemt hem zelf in zijn doctrine: de map is altijd voorlopig. Hij is zo goed als de informatie die jij aanlevert over je componenten en hun fase, en hij is een gespreksinstrument, geen orakel. De waarde zit niet in de kaart als document maar in het gesprek dat hij afdwingt: waarom staat dit component daar, waarom denken wij dat dit onze moat is, en wat doen we als het naar rechts schuift. Wie de map één keer maakt en inlijst, heeft er weinig aan. Wie hem regelmatig bijwerkt, ziet verschuivingen aankomen voordat ze in de omzet zichtbaar zijn.

Een goede map laat vrijwel altijd hetzelfde zien: je zichtbaarheid in zoekmachines en AI-antwoorden is een component waar je omzet op leunt, en hij schuift op de evolutie-as. Wil je weten waar dat component nu staat voor jouw site, dan laat de gratis SEO scan het in enkele seconden zien. In de gids welk strategiemodel wanneer zie je hoe dit model zich tot de andere verhoudt. En wil je doorpraten over wat AI verder voor je bedrijf kan doen, van losse skills tot volledige automatisering, dan doen we dat gewoon in een gesprek.