De AI Cognitieve Bias Detector skill voor Claude

Het probleem dat de skill oplost zit in je eigen hoofd, en daarom zie je het niet. Kahneman beschreef twee denksystemen: System 1 is snel, automatisch en intuïtief, System 2 is traag, bewust en analytisch. De meeste slechte beslissingen zijn System 1 beslissingen die gepresenteerd worden alsof System 2 ze gemaakt heeft. Je voelt dat de prijsverhoging gaat werken, en daarna bedenkt je analytische brein de argumenten erbij. Precies dat draait hij om: System 2 komt aan tafel voordat het besluit valt, doordat hij de denkfouten expliciet benoemt met bewijs uit je eigen formulering.

Bedoeld is hij voor iedereen die beslissingen neemt waar wat van afhangt: een investering, een hire, een prijswijziging, een strategiewissel, een verhuizing. Hij triggert volgens zijn eigen beschrijving ook op stellige uitspraken in absolute termen, zoals dit werkt altijd of iedereen wil dit, want daar zitten volgens het bestand bijna altijd biases onder. Hij is onderdeel van de skill-bibliotheek die we vanuit de dienst AI en automatisatie gratis beschikbaar stellen, zonder account en zonder verkoopmail achteraf.

Eén ding moet je vooraf weten, en de skill zegt het zelf in zijn slotregels: debiasen verbetert het proces, niet de uitkomst. Een goed proces kan nog steeds een slechte uitkomst opleveren en omgekeerd. Wat de scan doet, is de kans verkleinen dat je een belangrijke beslissing neemt op een redenering die je zelf niet had gecontroleerd.

System 2 wordt makkelijk overruled. Bewust nadenken kost energie, en je brein is zuinig. Tenzij je System 2 actief inschakelt, tekent het bij het kruisje onder wat System 1 al besloten had. Daarom voelt een slechte beslissing van binnenuit precies hetzelfde als een goede: in beide gevallen levert System 1 een gevoel van zekerheid dat niets zegt over de kwaliteit van de onderbouwing.

Biases zien bij een ander is makkelijk, bij jezelf vrijwel onmogelijk. Dat is geen karakterfout maar de standaardinstelling van elk mens, en de skill zegt er nadrukkelijk bij: inclusief de gebruiker en inclusief de skill zelf. Juist daarom werkt een externe scan. Claude heeft geen belang bij jouw besluit, voert geen gevecht met je zelfbeeld en leest alleen wat er letterlijk staat.

Benoemen alleen is niet genoeg. Zijn aanpak leunt op de debiasing-literatuur, van Larrick uit 2004 tot het trainingsonderzoek van Morewedge en collega's uit 2015. De eerlijke samenvatting daarvan staat gewoon in het bestand: het benoemen van een bias haalt hem niet weg. Wat wél helpt zijn structurele ingrepen, zoals base rates opzoeken, vooraf een beslisregel vastleggen en tegenspraak organiseren. Daarom eindigt elke scan verplicht in een actielijst en niet in een diagnose.

Zo ziet dat eruit op zinsniveau, met regels uit het voorbeeld van de skill: de stellige System 1 claim eruit, de toetsbare System 2 vraag erin.

Daarna volgt het verplichte proces in zes fasen, en het bestand zegt er streng bij: sla geen fase over. Fase 1 is de intake, waarin Claude de input letterlijk leest zonder samen te vatten, en noteert wat de kernclaim is, welke aannames er worden gedaan, welke emotionele lading in de formulering zit en welke alternatieven niet worden overwogen.

Fase 2 is de diagnose: is dit overwegend System 1 of System 2, uitgedrukt in een score van 1 tot 10 met een motivatie van maximaal drie zinnen. Fase 3 is de eigenlijke bias-scan langs de zes families uit FIG.02, met per gespotte bias de naam, een definitie in één zin, het citaat uit jouw input als bewijs en een impactschatting van laag tot hoog.

Fase 4 rangschikt de drie biases die het oordeel het meest vertekenen en beschrijft concreet wat de meest waarschijnlijke foute uitkomst is als ze actief blijven. Fase 5 levert per topbias een System 2 reframe, en die moet van het bestand uit drie onderdelen bestaan: een expliciete tegenvraag, een alternatief scenario en een meetbare check. Fase 6 sluit af met een debias-actielijst van drie tot vijf acties voor binnen 24 uur, met technieken die met naam en bron in het bestand staan: de consider the opposite oefening van Lord, Lepper en Preston uit 1984, de pre-mortem van Gary Klein uit 2007, base rates opzoeken, een red team gesprek en de beslissing 24 uur parkeren.

Het bestand legt ook het antwoordformat vast, tot de kopjes aan toe; dat zie je hieronder in FIG.03. En het bevat zeven belangrijke regels voor de toon en de bewijsvoering, waaronder de twee die de scan eerlijk houden: zonder citaat geen bias, en als er geen biases actief lijken, zeg dat, want valse positieven zijn ook biases. Wil je zelf leren hoe je zo'n instructiebestand opbouwt, dan staat de volledige uitleg in SKILL.md schrijven.

De debias-technieken in fase 6 hebben elk hun eigen bron: consider the opposite komt van Lord, Lepper en Preston uit 1984, de pre-mortem van Gary Klein uit 2007, en het overzicht van wat wel en niet werkt uit Larrick 2004 en Morewedge 2015. Het onderscheid tussen bias en ruis, twee verschillende problemen die vaak op één hoop gaan, komt uit Noise van Kahneman, Sibony en Sunstein uit 2021.

Opvallender is wat er daarna komt: een hoofdstuk over de grenzen van het eigen framework, met de instructie om daar open over te zijn als je erop doorvraagt. Bias-labels zijn interpretaties, geen metingen; twee analisten kunnen dezelfde zin verschillend classificeren, en daarom is het citaat belangrijker dan de naam van de bias. De System 1 score is een gespreksopener, geen gevalideerde schaal. En het bestand benoemt expliciet dat een deel van de klassieke bias-literatuur in replicatieonderzoek zwakker is gebleken dan de oorspronkelijke publicaties suggereerden: behandel bias-namen als denkgereedschap, niet als natuurwetten.

Ook eerlijk: biases zijn niet altijd fout. Snelle heuristieken werken uitstekend in stabiele omgevingen met veel herhaling, schrijft het bestand. Ze gaan mis bij zeldzame, grote en onomkeerbare beslissingen, en daar is deze skill voor bedoeld. Wie dat onderscheid tussen omkeerbaar en onomkeerbaar tot beslismethode wil maken, vindt in de bibliotheek ook een aparte WRAP Beslisser skill, en voor het kwantificeren van onzekerheid met base rates en priors is er de Bayesiaans Denken Coach skill.

Ook zonder de skill te installeren kun je met deze principes je eigen besluit verbeteren: schrijf je voorspelling op voordat je beslist, zoek de base rate voordat je je eigen inschatting gelooft, en vraag jezelf wat je zou moeten zien om van mening te veranderen. Kun je dat laatste niet beantwoorden, dan heb je volgens de skill geen besluit maar een wens.

Daarna is het gebruik simpel: plak je beslissing, plan of overtuiging in het gesprek en vraag om een bias-check. Hoe letterlijker je je eigen redenering opschrijft, hoe beter de scan, want de citaten zijn het bewijs. Is je input te dun, dan stelt de skill volgens zijn eigen regels precies één verhelderende vraag en gaat daarna direct door. Loop je ergens vast bij het installeren, dan staat het volledige stappenverhaal per omgeving in Claude skills installeren, en de bredere uitleg over werken met AI vind je in de kennisbank.

Er zijn ook situaties waarin je hem beter laat liggen, en het bestand benoemt ze zelf. Routinebeslissingen in een stabiele omgeving met veel herhaling: daar werken je snelle heuristieken uitstekend, en een scan op elke kleine keuze maakt je vooral langzaam. Beslissingen waar vakinhoudelijk advies voor nodig is: medisch, psychologisch, juridisch en beleggingsadvies geeft de skill principieel niet. En dunne input: bij een halve zin context zegt de skill er volgens zijn eigen regels bij dat de analyse voorlopig is, want zonder context is elke scan zwak.

De belangrijkste grens is dezelfde als bij elke vorm van debiasing: de scan verbetert je proces, niet je uitkomst. Als het aanbod niet deugt of de markt tegenzit, redt een schone redenering je niet. Wat de skill wél voorkomt, is dat je een vermijdbare denkfout pas ontdekt als de opzeggingen binnenkomen. En zit de denkfout niet in het besluit maar in de aannames waarop je hem stapelt, kijk dan naar de Ladder of Inference Coach skill, die precies dat traject van waarneming naar conclusie afloopt.

Een gedebiased besluit over je marketing is mooi, maar de meeste bedrijven hebben eerst een ander probleem: ze weten niet waar ze staan. De gratis SEO scan laat in enkele seconden zien hoe vindbaar je site nu is, met data in plaats van buikgevoel, en dat is precies in de geest van deze skill. En wil je doorpraten over wat AI verder voor je bedrijf kan doen, van losse skills tot volledige automatisering, dan doen we dat gewoon in een gesprek.