TheSEO Marktonderzoek 2026
Waarom per sector nog maar 10 tot 15 bedrijven relevant blijven
In dit TheSEO onderzoek onder 2.000 professionals zie je hoe AI zoekmachines zoals ChatGPT, Gemini en Perplexity de markt consolideren. Ontdek waarom in elke sector nog maar 10 tot 15 spelers echt zichtbaar blijven en wat jij nu moet doen om bij die groep te horen.
AI zoekmachines drukken de markt samen tot 10 tot 15 zichtbare spelers per sector
In dit onderzoek onder 2.000 professionals uit twaalf sectoren zien we een duidelijke beweging. AI systemen zoals ChatGPT, Gemini en Perplexity tonen gemiddeld maar 5 tot 10 koopopties wanneer iemand vraagt om de beste oplossing. De uitkomst is scherp. In bijna elke branche blijft nog maar een kleine groep van 10 tot 15 bedrijven echt relevant in de beleving van de gebruiker.
Hoe wij 2.000 professionals ondervroegen over AI zoekgedrag
Dit onderzoek combineert een kwantitatieve survey met een kwalitatieve verdieping in gesprekken met marketeers, ondernemers en beslissers. De kernvraag was steeds hetzelfde. Als mensen minder klassiek zoeken en vaker een AI agent vragen om de beste optie, wat betekent dat dan voor zichtbaarheid, concurrentie en groei.
Basis van het onderzoek
In totaal namen 2.000 professionals deel aan het onderzoek. Zij zijn actief in twaalf sectoren, waaronder ecommerce, meubel en interieur, zorg, bouw, horeca, professionele diensten, financiele diensten, software en SaaS, logistiek, retail, automotive en educatie. Een deel van de respondenten is direct verantwoordelijk voor marketing en groei. Een ander deel neemt beslissingen over inkoop of leverancierskeuze.
- 1 45 procent van de respondenten komt uit Nederland, 28 procent uit Belgie en 27 procent uit andere Europese landen.
- 2 63 procent werkt bij bedrijven met minder dan 50 medewerkers, 21 procent bij middelgrote organisaties en 16 procent bij grotere ondernemingen.
- 3 Bijna zeven op de tien respondenten is direct betrokken bij beslissingen rond marketing, zichtbaarheid of digitale verkoop.
Hoeveel mensen starten al in AI
We vroegen respondenten hoe vaak zij zelf een AI tool gebruiken om een product, dienst of leverancier te vinden. In totaal zegt 71 procent dit minimaal een paar keer per maand te doen van simpele vragen zoals de beste mango houten eettafel tot het kiezen van een softwarepakket of zorgaanbieder.
Waarom per sector uiteindelijk nog maar 10 tot 15 aanbieders echt relevant zijn
AI agents presenteren geen lijst van vijftig resultaten maar een kleine selectie. In de meeste gesprekken blijft het bij 5 tot 10 concrete opties. Een deel van de gebruikers vraagt expliciet om nog een paar extra suggesties. Daardoor ontstaat in de beleving van de gebruiker een vaste groep van 10 tot 15 namen die steeds terugkomen.
De consolidatie index loopt van nul tot een. Hoe dichter bij een, hoe kleiner de groep aanbieders die in AI antwoorden steeds terugkomt. In onze scenario analyse zien we dat in bijna alle sectoren uiteindelijk een vaste groep van ongeveer 10 tot 15 namen overblijft die consumenten herkennen en vertrouwen, juist omdat AI agents deze namen keer op keer noemen.
Hoe dit in de praktijk voelt voor de gebruiker
Stel iemand vraagt in een AI chat. Welke mango houten tafel van 160 bij 80 centimeter is het beste voor een gezin met kinderen. De agent geeft bijvoorbeeld zeven concrete opties, met een korte uitleg per merk en model. Daarna vraagt de gebruiker soms om vijf extra alternatieven.
Dit proces herhaalt zich in andere categorieen. De beste marketingtool voor een klein bureau. De meest betrouwbare thuiszorg aanbieder in Utrecht. Het sterkste cadeaukaart platform om een bon te verkopen. Binnen een paar jaar blijft in de hoofden van gebruikers een klein setje namen hangen dat steeds terugkomt. Dat zijn de merken die toekomstbestendig zijn.
- ✓ AI systemen tonen een beperkte selectie in plaats van een lange lijst met resultaten.
- ✓ Merken die vaak genoemd worden bouwen versneld vertrouwen op.
- ✓ De rest verdwijnt naar de achtergrond, zelfs als zij technisch gezien nog wel vindbaar zijn.
Van mango houten tafel tot cadeaukaart en thuiszorg
Om te begrijpen hoe breed de impact is, keken wij per sector naar concrete situaties. Dit gaat van een mango houten tafel van 160 bij 80 centimeter tot het verkopen van een cadeaukaart of het vinden van een geschikte thuiszorg aanbieder. Overal ontstaat dezelfde beweging. AI agents geven een beknopt setje namen en gebruikers kiezen hieruit.
De vraag naar de beste mango houten tafel
In de categorie meubels zien we de impact heel tastbaar. Gebruikers vragen AI vaak om een concrete combinatie. Bijvoorbeeld een mango houten eettafel van 160 bij 80 centimeter, geschikt voor vier personen, gemakkelijk schoon te maken en liefst duurzaam geproduceerd.
In testrondes zagen wij dat AI agents zelden meer dan acht concrete modellen tonen. Noem je daarna expliciet dat je meer opties wilt, dan komt er een beperkte tweede golf van vier tot zes alternatieven. In totaal draaien hierdoor steeds dezelfde merken en winkels mee. Voor de rest van de spelers, hoe goed hun tafels ook zijn, komt de gebruiker eenvoudigweg nooit bij hun site terecht.
De strijd om cadeaukaart verkeer
In de wereld van cadeaukaarten en digitale tegoeden verwachten wij een sterke verschuiving naar AI antwoorden. In plaats van zoeken naar allerlei losse termen rondom cadeaukaarten vraagt een gebruiker straks simpelweg. Waar kan ik mijn cadeaukaart het beste verkopen en wat is een veilige prijs.
In dit onderzoek gaf 64 procent van de ecommerce en finance respondenten aan dat zij verwachten dat er per land slechts een handvol platforms overblijft die door AI agents als betrouwbaar en transparant worden genoemd. Zij gaan ervan uit dat twintig kleinere initiatieven straks vrijwel geen organisch verkeer meer zien, zelfs als zij technisch gezien nog online zijn.
Een betrouwbare thuiszorg aanbieder kiezen
Gezinnen en verwijzers gebruiken AI nu al voor het zoeken van thuiszorg aanbieders in een specifieke regio. Zij vragen bijvoorbeeld. Welke thuiszorg organisaties in Utrecht hebben goede beoordelingen, spreken duidelijke taal en zijn sterk in persoonlijke aandacht.
In onze gesprekken met zorgmanagers gaf 57 procent aan dat zij verwachten dat er per regio nog maar een kleine set van namen overblijft die AI agents spontaan aanwijzen als eerste keuzes. Organisaties die investeren in duidelijke positionering, transparante uitleg en goede content hebben een veel grotere kans om in die shortlist te vallen.
Van experiment naar standaard kanaal voor oriëntatie en aankoop
De komende jaren verschuift het startpunt van een koopreis steeds vaker van klassieke zoekmachines naar AI agents. Dit heeft directe gevolgen voor hoe je marketing, content en data inricht. Onderstaande tijdlijn laat zien hoe respondenten de verschuiving ongeveer inschatten.
Hoe respondenten zelf naar de toekomst kijken
Tijdens het onderzoek vroegen wij niet alleen naar gedrag nu maar ook naar verwachtingen. Wat denken ondernemers, marketeers en beslissers dat er met hun sector gebeurt als AI agents standaard worden.
- 1 58 procent verwacht dat het aantal klassieke zoekopdrachten dat echt tot een aankoop op hun site leidt flink daalt.
- 2 44 procent denkt dat twee of drie concurrenten in hun niche straks veel meer marktaandeel krijgen omdat zij vaker in AI antwoorden voorkomen.
- 3 36 procent is al actief bezig met de vraag hoe hun merk betrouwbaar en consistent genoemd kan worden in AI overzichten.
De rode draad. Veel bedrijven zien de beweging, maar slechts een minderheid heeft nu al een gerichte strategie. Juist daar ligt de kans voor wie vroeg begint.
Hoe je nu al stuurt op zichtbaarheid in AI agents
Als er straks per sector nog maar een beperkt aantal namen echt top of mind is, dan wil je bij die groep horen. Dat vraagt om een andere manier van denken over content, data en techniek. Hieronder staan drie pijlers die wij bij TheSEO steeds opnieuw zien terugkomen.
De meeste sites schrijven nog steeds in de eerste plaats voor klassieke zoekresultaten. Toch kijken AI agents vooral naar structuur, volledigheid en context. Dat betekent dat je content nodig hebt die vragen van gebruikers volledig afdekt, met duidelijke definities, scenario s en voorbeelden.
- ✓ Schrijf gidsen en pagina s die expliciet antwoord geven op vragen in natuurlijke taal, zoals een gebruiker die in een AI chat zou stellen.
- ✓ Gebruik heldere koppen, samenvattingen en uitklapbare delen zodat een model makkelijk de structuur begrijpt.
- ✓ Maak gebruik van FAQ secties met duidelijke vraag antwoord paren die letterlijk aansluiten bij wat mensen straks vragen in een agent.
Binnen TheSEO bundelen wij dit in een AI content blueprint. Daarbij testen wij ook hoe een pagina er ongeveer uitziet in AI antwoorden, met behulp van onze eigen AI snippet previewer.
Bedrijven die het vaakst in AI antwoorden terugkomen zijn bijna altijd organisaties met unieke data, eigen tools of duidelijke frameworks. Modellen kunnen daar veel makkelijker naar verwijzen dan naar een generieke lijst met eigenschappen.
- 1 Ontwikkel calculators, checklists en kleine tools die je data kenmerkend maken voor jouw merk.
- 2 Leg deze tools helder vast met beschrijvingen, documentatie en voorbeelden zodat AI agents snappen wanneer zij jou als bron kunnen noemen.
- 3 Combineer dit met een llms.txt bestand waarin je uitlegt welke content en tools veilig zijn om te gebruiken.
Voor bedrijven die al veel verkeer via AI verwachten is dit geen detail maar een strategische keuze. De vraag wordt dan niet alleen. hoe scoren wij in zoekresultaten, maar vooral. welk uniek inzicht voegen wij toe aan het antwoord dat een agent geeft.
AI agents proberen voorzichtig te zijn. Zij geven liever een iets veiligere aanbeveling dan een extreem riskante optie. Dat betekent dat merken met duidelijke referenties, transparante uitleg en goed opgebouwde reputatie sneller worden genoemd.
- ✓ Zorg dat je case studies, reviews en referenties goed gestructureerd op je site staan, met concrete cijfers en uitkomsten.
- ✓ Omschrijf duidelijk voor wie je er bent en welke situaties je juist niet bedient. AI agents houden van merken met een duidelijk profiel.
- ✓ Vul dit aan met schema data rond organisatie, diensten en reviews zodat modellen je betrouwbaarheid makkelijk kunnen inschatten.
In de praktijk zien wij dat merken die sterk inzetten op transparante bewijsvoering, bijvoorbeeld in de zorg of in B2B software, sneller als veilige keuze worden gezien in AI overzichten.
TheSEO AI zichtbaarheid scan
Veel organisaties voelen dat er een verschuiving naar AI plaatsvindt, maar hebben nog geen helder beeld van hun positie. In onze AI zichtbaarheid scan meten wij drie dimensies.
- 1 Hoe goed jouw content aansluit op vragen in natuurlijke taal die mensen in agents stellen.
- 2 Welke unieke data, tools of frameworks jij nu al hebt of eenvoudig kunt ontwikkelen.
- 3 In hoeverre jouw merk een logisch en veilig antwoord is in de ogen van een model.
Deze scan combineren wij met inzichten uit dit onderzoek, zodat jij niet alleen ziet waar je nu staat, maar ook welke stappen nodig zijn om straks bij die kleine groep relevante spelers in jouw sector te horen.
Wil je weten hoe jouw organisatie scoort in AI zichtbaarheid
Gebruik de inzichten uit dit onderzoek als startpunt en laat TheSEO een AI zichtbaarheid analyse maken. Wij combineren technische SEO, AI content strategie en unieke data tot een concreet groeiplan.
Veelgestelde vragen over AI agents en marktconsolidatie
In het onderzoek kwamen een aantal vragen steeds terug. Hieronder beantwoorden wij ze in het kort. Zo kun je de inzichten direct vertalen naar jouw eigen organisatie.
Zal klassieke zoekmachine optimalisatie helemaal verdwijnen
Nee, maar de rol verschuift. Klassieke zoekresultaten blijven belangrijk als mensen bewust willen vergelijken en onderzoeken. Wat wel verandert is dat een groot deel van de eerste oriëntatie via AI agents loopt. Daarom is het verstandig om SEO te zien als onderdeel van een bredere AI zichtbaarheid strategie, in plaats van als losstaande discipline.
Hoe kan een klein bedrijf ooit tussen die 10 tot 15 spelers komen
Juist kleine bedrijven kunnen profiteren als zij een extreem duidelijke niche kiezen en unieke data opbouwen. Een specialist in mango houten tafels met sterke service, gedetailleerde uitleg en eigen tools heeft meer kans om genoemd te worden dan een generieke winkel met een beetje van alles. AI agents houden van helder afgebakende expertposities.
Moet ik nu al betalen voor gesponsorde posities in AI agents
De meeste vormen van gesponsorde resultaten in AI staan nog in de kinderschoenen. Het is daarom verstandiger om nu de basis op orde te brengen. Denk aan sterke content, unieke data en een duidelijke merkbelofte. Als betaalde posities verder worden uitgerold, sta je er beter voor wanneer je fundament al klopt.
Wat is de eerste concrete stap als ik hier serieus mee aan de slag wil
Begin met een inventarisatie van drie dingen. Welke vragen stellen jouw ideale klanten nu al aan AI agents. Welke pagina s, tools of data op jouw site helpen daar echt bij. En welke gaten zie je nog tussen die twee. Vanuit TheSEO helpen wij organisaties om deze analyse uit te werken in een concreet stappenplan, inclusief content roadmap en technische verbeteringen.
AI readiness index per sector
Naast de algemene consolidatie bekeken wij hoe klaar verschillende sectoren zijn voor een wereld waarin AI agents de eerste laag van oriëntatie voeren. Deze AI readiness index combineert content kwaliteit, unieke data, technische basis en merkvertrouwen. De waarden hieronder zijn gebaseerd op de antwoorden van de 2.000 respondenten en onze eigen expertbeoordeling.
Hoe een klantreis met AI als begin eruit ziet
Op basis van de antwoorden in het onderzoek tekenden wij een typische klantreis uit waarin een AI agent het startpunt is. Deze funnel laat zien waar bedrijven nog invloed hebben en waar AI systemen vooral filteren.
De gebruiker stelt een concrete vraag in een agent, zoals beste mango houten tafel voor een gezin van vier in een kleinere woonkamer.
De agent combineert modellen, data en eerdere interacties en toont vijf tot tien opties. Dit is het moment waarop jouw merk wel of niet in beeld komt.
De gebruiker klikt door naar een site, vergelijkt nog een detail en rondt dan de aankoop af. Hier spelen content, reviews en prijs op jouw site nog een directe rol.
De belangrijkste les. als je niet in stap twee verschijnt, bestaat jouw merk in deze klantreis niet. Daarom is sturen op AI zichtbaarheid meer dan een detail, het bepaalt of je in de funnel voorkomt.
In het behoudende scenario groeit het aandeel aankopen dat in AI agents start langzaam maar gestaag. Klassieke zoekresultaten blijven een belangrijke bron van verkeer, maar de meest waardevolle bezoekers beginnen al met een gerichte shortlist uit AI.
- 1 Je behoudt een deel van jouw huidige organische bezoekers, maar merkt dat groei stagneert.
- 2 Concurrenten die nu in AI strategie investeren halen langzaam maar zeker meer omzet uit dezelfde zoekvraag.
- 3 Er is nog tijd om bij te sturen, maar achterstand wordt na een paar jaar moeilijk in te halen.
In het versnellende scenario verschuift de meerderheid van de koopreizen binnen enkele jaren naar agents. Respondenten in software, finance en meubel ecommerce verwachten dat dit scenario realistischer is dan het op het eerste gezicht lijkt.
- 1 De top tien tot vijftien aanbieders per sector pakt een aanzienlijk groter marktaandeel dan vandaag.
- 2 Kleinere spelers die nu al extreem duidelijk zijn in hun niche kunnen doordringen tot de shortlist en zo juist profiteren.
- 3 Wie wacht tot 2028 verliest niet alleen zichtbaarheid maar ook onderhandelingskracht in samenwerkingen en distributiekanalen.
Zes concrete acties voor AI zichtbaarheid
Als je de inzichten uit het onderzoek wilt omzetten naar actie, helpen deze zes stappen om snel een eerste slag te maken. Zij zijn gebaseerd op patronen die wij in meerdere sectoren terugzien.
Verzamel de vragen die klanten nu al stellen. Aan jouw team, in recensies en in chattools. Gebruik deze formuleringen als basis voor AI gerichte content.
Bouw minstens één pagina die specifiek is geschreven voor mensen en agents tegelijk, met duidelijke definities, scenario s en antwoorden.
Dit kan een rekentool zijn, een overzicht met gemiddelde levertijden of een benchmark. Het doel is dat agents jou kunnen noemen als bron.
Gebruik een llms tekst bestand om duidelijk te maken welke content veilig is om te gebruiken en hoe jouw merk het liefst wordt aangeduid.
Gebruik een tool zoals de AI snippet previewer om te zien welk verhaal een model waarschijnlijk over jouw pagina vertelt.
Met een UX heatmap en scrollmap zie je hoe bezoekers die via AI binnenkomen jouw content daadwerkelijk gebruiken en waar zij afhaken.
Veel organisaties zien AI zichtbaarheid als iets abstracts. In de praktijk draait het om dit soort hele concrete stappen die samen bepalen of jij straks wel of niet in de shortlist voorkomt.
Uitgebreide veelgestelde vragen over AI zichtbaarheid en marktconsolidatie
De onderstaande vragen zijn gebaseerd op discussies met respondenten en gesprekken tijdens adviestrajecten bij TheSEO. Zij helpen om de stap te maken van inzicht naar strategie.
Is het nog zinvol om in klassieke zoekmachine posities te investeren
Ja, omdat klassieke resultaten en AI antwoorden elkaar versterken. Content die goed scoort in zoekresultaten heeft vaak ook kenmerken waar AI agents graag op leunen, zoals diepte, structuur en betrouwbaarheid. De verschuiving is dat je optimalisatie niet meer alleen beoordeelt op positie in de lijst, maar ook op de manier waarop een agent jouw verhaal samenvat.
Wat gebeurt er met merken die nu vooral leunen op merkbekendheid buiten online kanalen
Sterke offline merkbekendheid blijft waardevol, maar AI agents hebben daar maar beperkt zicht op. Zij kijken vooral naar digitale signalen. Zelfs een bekend merk kan in antwoorden ondervertegenwoordigd zijn als de online uitleg, data en cases niet goed zijn vastgelegd. Andersom kunnen kleinere merken juist zichtbaarder worden als zij hun digitale basis beter op orde hebben.
Hoe zorg ik dat AI agents onze voorwaarden correct uitleggen
Zorg voor duidelijke, gestructureerde pagina s waarin je voorwaarden in gewone taal uitlegt, aangevuld met voorbeelden. Vermijd alleen lange juridische blokken. Gebruik koppen, samenvattingen en vraag antwoord structuren, zodat modellen jouw voorwaarden correct kunnen parafraseren wanneer een gebruiker vraagt naar bijvoorbeeld annuleringsregels of uitbetalingspercentages.
Kan ik met gesponsorde AI posities de achterstand in organische zichtbaarheid compenseren
Op korte termijn kan dat gedeeltelijk, vooral als je snel zichtbaarheid nodig hebt. Op langere termijn blijft organische AI zichtbaarheid belangrijk, omdat gebruikers steeds kritischer worden op gesponsorde suggesties. De sterkste positie is een combinatie van beide. een natuurlijke vermelding in de kern van het antwoord en een slimme inzet van betaalde momenten.
Wat is het risico als ik niets doe en afwacht hoe AI zich ontwikkelt
Het grootste risico is niet dat je morgen ineens onvindbaar bent, maar dat je langzaam verschuift naar de achtergrond. Naarmate AI agents vaker een vaste groep aanbieders noemen, wordt het steeds moeilijker om dat patroon te doorbreken. De kans dat je in de top tien tot vijftien spelers komt, wordt kleiner naarmate je later begint met een duidelijke AI strategie.
Hoe meet ik of mijn stappen richting AI zichtbaarheid daadwerkelijk effect hebben
Er zijn drie sporen om in de gaten te houden. kwalitatieve signalen, zoals klanten die vertellen dat zij je via een agent hebben gevonden. gedragsdata, zoals hogere conversie op AI eerste pagina s via tools als heatmaps en scrollmaps. en testen waarbij je jouw content laat beoordelen door verschillende modellen. Samen geven zij een steeds scherper beeld van jouw positie.
Samenvatting. wat dit onderzoek betekent voor jouw organisatie
De rode draad van de TheSEO AI Market Outlook is eenvoudig samen te vatten. als AI agents de eerste laag van oriëntatie bepalen, ontstaat er per sector een compacte groep van tien tot vijftien namen die er echt toe doet. Wie bij die groep wil horen, moet bewust sturen op zichtbaarheid in deze modellen.
Steeds meer klanten beginnen met een vraag in een agent, niet met een lijst in een klassieke zoekmachine. Dit geldt voor meubels, cadeaukaarten, zorg, software en vrijwel elke andere sector.
AI agents tonen een klein aantal opties. Merken die consequent in die selectie terugkomen, bouwen versneld vertrouwen op en pakken een groter deel van de markt.
Bedrijven die hun data, tools en cases helder vastleggen, worden makkelijker door modellen gebruikt als bron. Dat maakt de kans groter dat jouw merk wordt genoemd in antwoorden.
Het gaat niet alleen om technische optimalisatie, maar om positionering, content, pricing en belofte. Met andere woorden. hoe jij jouw merk neerzet in een wereld waarin agents filteren.
Organisaties die nu investeren in AI gerichte content, llms tekst bestanden en unieke data, bouwen een voorsprong op die straks moeilijk is in te halen door volgers.
Met een AI zichtbaarheid scan, content blueprint en tools zoals de AI traffic loss shield, AI snippet previewer en UX heatmap kun je deze inzichten vertalen naar concrete keuzes voor jouw sector.